Ansie's Website



 

Een zeepaardje is een vis uit het geslacht Hippocampus en behoort tot de orde Syngnathiformes, de zeenaaldachtigen. De wetenschappelijke naam hippocampus betekent letterlijk gebogen (campus) paard (hippo).

 

Een zeepaardje is een vis, maar dat is niet te zien; het lichaam is sterk zijdelings afgeplat, het hoofd lijkt wel op dat van een paard en heeft een lange snuit. Ook heeft een zeepaardje een bolle buik, een lange, oprolbare grijpstaart en rijen knobbels of stekels, beenringen genoemd, en geen schubben. Hierdoor heeft een zeepaardje zowel een inwendig als uitwendig skelet, en is voor veel dieren te hard om op te eten. Een zeepaardje zwemt rechtop, en is erg langzaam want er wordt gezwommen met de kleine rugvin achteraan, hoewel deze razendsnel beweegt. Naast de stuwende rugvin zitten aan de zijkanten van de buik twee kleine sturende vinnen. Als een van de weinige vissen kan ook loodrecht naar boven en naar beneden gezwommen worden. Net zoals een kameleon kunnen beide ogen onafhankelijk van elkaar bewegen zodat niet het hele lichaam gedraaid hoeft te worden om iets te volgen. Ook kan het zeepaardje van kleur veranderen, en zelfs patronen en tekeningen aannemen.

Er zijn 35 soorten zeepaardjes, die in grootte variëren van 2 cm (het dwergzeepaardje) tot meer dan 30 cm. Er zijn blauwe, groene en zelfs knalgele soorten, maar de meeste zijn bruingroen van kleur, hiermee valt een zeepaardje ze niet op tussen de waterplanten waar ze tussen leven. Met de staart grijpt het zeepaardje zich vast aan wieren, zeegrassen of koralen. Vaak hangt hij met de staart gekruld om een plantenstengel mee te deinen met het water.

 

De voortplanting van zeepaardjes is opmerkelijk; het mannetje ontwikkelt namelijk de eitjes in een soort buidel op de buik. Voor de paring wordt een uitgebreide paringsdans gemaakt waarbij ook de kleuren vaak veranderen. Het vrouwtje brengt tijdens de paring, waarbij de staarten van een koppel verstrengeld zijn, de eicellen in de buidel, waarna het mannetje ze bevrucht met zijn zaad. Het mannetje raakt als het ware zwanger van het vrouwtje, en beschermt de embryo's in de buik tot deze zelfstandig kunnen leven waarna ze uit de buidel komen en een eigen leven leiden. Dit in tegenstelling tot de meeste vissoorten die de eitjes juist aan hun lot over laten. Er zijn wel meer diersoorten waarbij de man de jongen verzorgt, maar bij een zeepaardje vindt zelfs de bevruchting in het mannetje plaats, wat uitzonderlijk is. Nadat de jonge zeepaardjes de vader verlaten, kan hij direct weer zwanger worden. Behalve broedzorg kent het zeepaardje ook nog een andere bijzonderheid; veel soorten zijn monogaam, en blijven het hele leven bij elkaar. Ook is het een sociaal dier dat liefst in groepen leeft, en erg zachtaardig van aard is.

 

Zeepaardjes leven in warmere wateren, de meeste soorten in de tropen. Dankzij de warme golfstroom komen er twee soorten voor die ook in de Noordzee leven; het kortsnuitzeepaardje (Hippocampus hippocampus) en het langsnuitzeepaardje (Hippocampus ramulosus). Met enige regelmaat wordt er één gevonden in Nederland en België, en verwacht wordt dat zeepaardjes steeds meer zullen voorkomen door de opwarming van het zeewater. Onlangs werd er zelfs één in de monding van de Britse rivier de Theems aangetroffen, voor het eerst in dertig jaar. Ook in de Oosterschelde zijn al meerdere exemplaren gevonden en zelfs in de Waddenzee, nota bene in het noordelijke Duitse deel.

Een zeepaardje heeft geen tanden en ook geen maag en kan het voedsel dus niet vermalen. Hierdoor moet voortdurend gegeten worden om aan voldoende voedingsstoffen te komen. De meeste soorten eten voornamelijk kleine kreeftachtigen of andere kleine diertjes zoals visjes die met de zuigsnuit snel naar binnen worden gezogen.

 

 

- Er is ook een mythologisch zeepaard, een fabeldier met de voorkant van een paard en een achterzijde als een vis. Dit zeepaard duikt soms op in logo's en wapenschilden, zie Hippocampus (mythologie).

 

- Zeepaardjes worden als souvenir verkocht, en in landen als China gebruikt als traditioneel medicijn in de homeopathie, met name om de potentie te verhogen. Hoewel van geen enkel homeopathisch middel ooit is aangetoond dat het libidoverhogend werkt, worden er miljoenen zeepaardjes per jaar om deze reden opgevist.

 

- Familie van het zeepaardje zijn de zeenaalden, lange, takachtige vissen die echter veel overeenkomsten hebben. Ook de zeedraken zijn familie, deze lijken qua vorm al wat meer op het zeepaardje maar hebben bizarre, bladachtige uitsteeksels als camouflage. Zowel zeenaalden als zeedraken kennen ook de mannelijke zwangerschap.

 

- Twee hersendelen worden ook Hippocampus genoemd vanwege de iets op een zeepaardje gelijkende kromme vormen, zie ook Hippocampus (anatomie).

 

- Afgezien van zeekrabben heeft het zeepaardje maar weinig vijanden; hij is te graterig en te slecht verteerbaar.

 

- Aangezien het mannetje belast is met het uitbroeden van de jongen, kan het wijfje direct weer beginnen met het produceren van nieuwe eieren.

 

- Het omgekeerde rollenpatroon leidt ertoe dat bij deze dieren de wijfjes met elkaar wedijveren om de gunst van de mannetjes.

 

Fotogalerij

 

 

 

 

 

 


 

 


 

      



 

Jim Warren, Artist
Luvdalot Graphics & Design
©Luvdalot Graphics & Design, 2003-2005