Griekenland

 

Foto van Puck de Laat

 

 

Griekenland (Grieks: Ελλάδα = EllŠda) is een land in Zuid-Europa, bestaande uit het zuidelijkste deel van het Balkanschiereiland en een groot aantal eilanden. Deze eilanden vormen samen ongeveer 20% van het landoppervlak. Griekenland grenst in het noorden (van west naar oost) aan AlbaniŽ, MacedoniŽ, Bulgarije en Turkije. Voor het overige is het vasteland van Griekenland omgeven door de Middellandse Zee (in het zuiden), de Ionische Zee (in het westen) en de EgeÔsche Zee (in het oosten). De grootste eilanden zijn Kreta, Evia, Lesbos en Rodos. Griekenland is sinds 1981 lid van de Europese Unie

 

De formele naam van Griekenland in het Grieks is Ελλάς (EllŠs), wat internationaal vaak vervormd wordt. Deze naam wordt door sommige Grieken ook in andere talen geprefereerd (ĎWelcome to Hellas!í) en Grieken noemen zich ook in andere talen wel Hellenen, naar het Griekse woord "Έλληνες".

Het Nederlandse woord Griekenland, alsmede verwante namen in veel andere talen, komt van het Latijnse Magnia Graeca, waarmee de Romeinen aanvankelijk het door Grieken gekoloniseerde deel van Zuid-ItaliŽ en later de volledige door Grieken bewoonde wereld aanduidden. Overigens komt dit woord op haar beurt wel weer uit het Griekse Γραικός (Graikůs) voort, volgens Aristoteles een oude naam voor het Griekse volk.

 

 

Geschiedenis

 

Tot 1000 v. Chr. werd Griekenland geregeerd door vele verschillende leiders van diverse afkomst. Het gebied groeide uit tot een mengsel van onafhankelijke stadsstaten, waarvan velen kolonies in het Middellandse-Zeegebied vestigden. De klassieke Griekse cultuur, die rond Athene wordt gecentreerd, bereikte zijn hoogtepunt in de vijfde eeuw voor Christus alvorens het werd veroverd door Philippus II van MacedoniŽ in 338 v. Chr. Het gebied werd later gecontroleerd door de Romeinse en Byzantijnse imperiums alvorens het werd geabsorbeerd in het Ottomaanse imperium (1456). In 1829 bereikte Griekenland zijn onafhankelijkheid en vestigde een constitutionele monarchie. Er volgde een militaire staatsgreep in 1967 en een democratische republiek werd gevestigd in 1974

 

 

 

Klimaat

 

 

Klimaat kuststrook en eilanden


Alle Griekse eilanden en de kuststrook van het vaste land inclusief de Peloponnessos hebben een Mediterraan klimaat; zachte vochtige winters en lange hete, droge zomers. De Mediterrane regio is een overgangsregio; in de winter staat het gebied onder invloed van de westcirculatie terwijl in de zomer het gebied onder invloed van het Azorenhoog ligt.

Alhoewel ook gedurende de zomermaanden af en toe een bui kan ontstaan, doet het natte winterseizoen vrij plotseling zijn intrede, over het algemeen eind oktober. In oktober verliest het Azorenhoog haar invloed waarna frontale systemen vanuit het noorden, met daarachter koele luchtmassa's, het gebied bereiken. Boven het relatieve warme zeewater (zelfs in januari is de zeewatertemperatuur enkele graden hoger dan de gemiddelde luchttemperatuur) geeft dit aanleiding tot een onstabiele atmosfeer en buienvorming waarbij in de berggebieden de neerslag vaak door gedwongen stijging wordt versterkt.

Meer dan de helft van de depressies die Griekenland aandoen in het winterhalfjaar zijn in feite "Genua"-depressies. Ze ontstaan indien een blokkerend hogedrukgebied boven Noord-Europa of boven de Atlantische Oceaan, koude luchtmassa's over het gebied laat uitstromen. De onstabiliteit die onstaat boven het relatief warme zeewater in combinatie met een tak van de polaire straalstroom, geeft aanleiding tot vorming van actieve depressies in het westelijke Mediterrane bekken die vervolgens oostwaarts trekken.

De gemiddelde temperatuur in januari bedraagt in de Mediterrane regio 9-12 graden (van noord naar zuid). De gemiddelde maximumtemperatuur ligt in januari rond 13-15 graden. Soms komt de temperatuur boven de 20 graden. Vorst komt -aan de kusten- van de zuidelijke eilanden niet of nauwelijks voor. Op de eilanden meer naar het noorden en langs de kusten van het vasteland komt het soms tot minima onder 0 (De laagste temperatuur ooit in Athene gemeten bedroeg -5,7 graden Celsius (februari)). Sneeuw is een zeldzaamheid en komt soms voor bij uitbraken van Arctische lucht. Het aantal dagen met neerslag per jaar in het gebied is erg variabel, maar in het winterseizoen komt het ruwweg op 10-17 dagen per maand tot neerslag.

De "zomerperiode" begint in Griekenland vaak al in maart maar kent tot in mei vele onderbrekingen veroorzaakt door het langstrekken van depressies. Vanaf maart komt de luchttemperatuur uit boven die van het zeewater, wat een stabiliserend effect heeft. Geleidelijk breidt het Azorenhoog haar invloed uit terwijl het Euro-Aziatische hoog in betekenis afneemt.

Vanaf half mei is het weer meestal stabiel en zomers. De gemiddelde maximumtemperatuur ligt op veel stations op de eilanden en langs de kust in juli en augustus net boven de 30 graden Celsius. Er zijn temperaturen gemeten tot boven de 40 graden Celsius. Het aantal dagen met neerslag neemt af tot 0 of hooguit 1 of 2 per maand in juli en augustus. Juli is de zonnigste maand met op veel plaatsen maar liefst zo'n 360 tot 390 uren zonneschijn.
 

 

Klimaat binnenland


De vele berggebieden in het binnenland hebben een tamelijk complexe uitwerking op het klimaat. Sommige streken (leizijde) zijn in het winterhalfjaar droog, andere door stuwingseffecten juist nat. In de berggebieden (vooral in het noorden) ligt de gemiddelde temperatuur in januari onder 0 en daar valt volop sneeuw.

Er zijn zelfs enkele wintersportgebieden. In het hele binnenland, ook buiten de berggebieden, kan het zo af en toe vriezen, in de noordelijke helft soms zelfs streng. In juli en augustus ligt de gemiddelde maximumtemperatuur in de lagere delen van het binnenland rond de 34 graden. Er zijn temperaturen gemeten tot 45 graden Celsius.

 

 

Klimaatfluctuatie, verandering


Klimaatmodellen geven aan dat de verwachtte temperatuurstijging gecombineerd met een netto hogere verdamping in het zuiden van Europa kan leiden tot een korter groeiseizoen (Milieuverkenning 5). Hogere temperaturen zouden er in de toekomst wel een toe kunnen leiden dat minder mensen de populaire vakantiegebieden aan de Middelandse zee zullen bezoeken, dit vanwege het simpele feit dat het er niet meer aangenaam is.

In de afgelopen jaren is het vrijwel overal in Europa warmer geworden.  Alleen Zuidoost-Europa was kouder. Het tijdvak 1981-1990 was gemiddeld over Europa 0,2 tot 0,5ļC warmer dan de dertig jaar daarvoor. In  Griekenland werd het zo'n 0,2ļC kouder. De hoeveelheid neerslag is in het grootste deel van Noord- Europa in het tijdvak 1981-1990 ten opzichte van 1951-1980 met ongeveer 20% toegenomen. Sommige gebieden in Zuid-Europa, waaronder Griekenland, kregen echter zo'n 20% minder neerslag (bron: KNMI website). Dit alles wordt voornamelijk toegeschreven aan de langdurige positieve fase van de NAO, waarvan wordt verondersteld dat dit hoogstwaarschijnlijk een natuurlijke fluctuatie is.
 

 

Luchtvervuiling in Athene


Athene staat bekend om zijn luchtverontreiningsepisodes die vooral in het zomerseizoen optreden. Een episode doet zich voor als aan twee voorwaardes is voldaan: emissies van luchtverontreinigende stoffen en ongunstige meteorologische condities. De enorme concentratie van menselijke activiteiten (industrie, wegverkeer, (lucht)haven) staat garant voor de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen.

 

Daarnaast heeft Athene "de pech" aan drie kanten omsloten te zijn door bergen. Tijdens de lange zomer komt het nogal eens tot een lokale zwakke berg-zee circulatie. Tijdens de avond en nacht koelt de lucht vooral in de hogere delen af waarna de koudere en dus zwaardere lucht afstroomt naar zee (bergwind).

De luchtlaag strijkt over de stad waarbij de luchtverontreinigende stoffen worden meegenomen. Het luchtpakket kan dan vervolgens boven zee min of meer tot stilstand komen. Als overdag onder invloed van de intense instraling het land opwarmt stroomt het vervuilde luchtpakket van zee weer over de stad uit.

Door de emissie neemt de verontreiniging nog verder toe en onder invloed van de zon kan vooral de ozonconcentratie spectaculair stijgen. De berg-zee circulatie kan soms dagen aanhouden. De luchtverontreiniging, in combinatie met de hitte, heeft een aantoonbare toename van het aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen tot gevolg.

Tijdens een dergelijke episode neemt het stadsbestuur drastistische maatregelen. Zo mogen op de ene dag alleen auto's rijden met een oneven cijfer op het nummerbord, op de volgende dag alleen auto's met een even cijfer. In sommige gevallen, zo is uit onderzoek gebleken, is de verontreiningspluim uit Athene te volgen tot op honderden kilometers afstand (Kreta).

 

Met dank aan Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie

 

 

 

Vervoer

 

 

Autoverhuur


Autorijden in Athene wordt afgeraden, maar wellicht wenst u met een huurauto een uitstapje te maken. Het huren van een auto is tamelijk duur, waar nog bij komt dat de benzine ook prijzig is. De Ďfly-driveí-aanbiedingen zijn doorgaans het voordeligst, maar als u ter plaatse zelf wilt huren, kunt u zich het best tot de internationale of grotere nationale verhuurbedrijven richten.

Houders van creditcards hoeven meestal geen borgsom te betalen en klanten van grote reisorganisaties kunnen vaak korting krijgen. Hoewel voor alle automobilisten die in Griekenland een auto willen huren een internationaal rijbewijs verplicht is, komt het er in de praktijk op neer dat men akkoord gaat met een nationaal rijbewijs, mits de bestuurder dat minimaal ťťn jaar in zijn bezit heeft. Afhankelijk van het model en het verhuurbedrijf varieert de minimumleeftijd voor het huren van een auto van 21 tot 25 jaar.

 

 

Taxiís


Alle taxiís zijn voorzien van een meter. Er is een kleine toeslag van en naar de luchthaven, de voornaamste busterminals, de havens en de treinstations.
Hoewel er taxistandplaatsen zijn, kunt u beter de hotelportier een taxi voor u laten oproepen of dat zelf doen. Als een taxi met zijn koplampen knippert, is hij vrij. Bij taxiís die u telefonisch laat oproepen, is het begintarief afhankelijk van de afstand die ze naar u toe hebben moeten rijden. Vraag een schatting bij het bestellen van de taxi.

 

 

Openbaar vervoer


Er is een vrij goede busdienst in de stad, maar op spitsuren zijn de bussen en trolleyís overvol. Ďs Zomers zijn ze vaak onaangenaam warm. Vanaf de Zappionhaltes op Vas. Leoforos Olgas, tegenover de ingang van de tempel van de Olympische Zeus, vertrekken regelmatig bussen naar de naburige badplaatsen (Glifada, Vouliagmeni) langs de kustweg naar Sounion. Bij krantenkiosken kunt u kaartjes per stuk of per tien kopen; u stempelt ze af in de bus. Ook kunt u een maandkaart kopen.

Slechts een klein gedeelte van de metro loopt daadwerkelijk ondergronds. De treinen verbinden het centrum van Athene met Piraeus naar het zuiden en met Kifisia, een voorstad in het noorden. U kunt met de metro snel en goedkoop reizen, mits u de spitsuren mijdt. Bewaar uw kaartje tot het einde, want u moet het bij de uitgang afgeven.

Er zijn twee spoorwegstations, beide aan Theodorou Deligianni. De Griekse Spoorwegen (OSE) onderhouden een geregelde dienst op de Peloponnesos (Mycene, Argos, TrŪpolis, Patras enzovoort) vanaf het Peloponnesosstation. De sneltreinen naar Thessaloniki en het noorden van Griekenland vertrekken vanaf het voornaamste internationale station: Stathmos Larissa. Vanaf Panepistimiou rijdt de gele trolley nr. 1 om de 10 minuten naar dit station. U kunt treinbiljetten en plaatsreserveringen krijgen bij de OSE-kantoren op Odos of Sina. Let erop dat het biljet slechts voor een bepaalde trein geldig is. De treinen zijn dikwijls erg vol. Probeer uw treinreis ruim van tevoren te regelen.

 

 

Luchthaven


De Atheense luchthaven, Hellinikon, ligt 15 km van de hoofdstad en heeft twee terminals. De Oostterminal wordt gebruikt door alle internationale luchtvaartmaatschappijen, behalve Olympic Airways (de Griekse nationale luchtvaartmaatschappij), terwijl de Westterminal alle vluchten van Olympic Airways verwerkt, zowel de binnen- als de buitenlandse. Binnenlandse vluchten worden uitsluitend door Olympic verzorgd.

 

Veerdiensten


Er zijn veerdiensten naar de havensteden op het vasteland, naar alle eilanden en naar ItaliŽ, Cyprus en Turkije. Het aantal afvaarten is groot (in de zomer dagelijks 15 naar Aegina), terwijl tijdens de weekends en feestdagen zelfs extra boten worden ingezet. Hydra ligt iets meer dan 3 uur varen van Piraeus, Spetses ongeveer 4 uur. De boten liggen aangemeerd aan de Akti Posidonos, niet ver van het metrostation in Piraeus. Sommige boten nemen ook autoís mee.

 

 

 

Athene

 

Met dank aan Griekenland Vakantieland

Museum van AtheneAthene (Athinai) is de hoofdstad van Griekenland. De stad Athene telt 750000 inwoners, Groot-Athene bevat 3,2 miljoen inwoners. Het centrum van Athene ligt zo'n 7 km van de kust. De vlakte wordt begrensd door de gebergten Parnes en Pentelikon, in het zuid-oosten door de Hymettos en in het zuid-westen door een reeks lage heuvels. Tijdens de bloeitijd bestond de Griekse wereld uit stadstaten, onafhankelijke steden met zelfbestuur. De belangrijkste stadstaat was Athene met haar eigen haven bij Piraeus. Athene werd het centrum van de Griekse beschaving en cultuur. In Athene werd het systeem van democratie toegepast. De mensen kwamen bij elkaar op de agora (marktplein) om inkopen te doen en te praten. Tegenwoordig woont een groot deel van de Grieken in Athene. Athene heeft veel gezellige terrasjes. Ook zijn er veel museums en winkeltjes voor de souvenirs. En het bekendste gebouw van Athene is de Akropolis. Het steekt boven de stad uit en heeft een prachtige bouwsteil. Het is alleen jammer dat het voor een gedeelte ingestort is. Ze zijn al jaren bezig om alles weer op te bouwen. Het beste kunt u Athene met de metro in gaan, want als u Athene met de auto in gaat komt u er wel makkelijk in maar er nooit meer uit. Want er staat namelijk maar af en toe een bord. En met de metro kunt u van buiten Athene makkelijk tot midden in Athene komen. De metro stopt vlakbij de Akropolis. Larissa is de naam van een wijk in Athene waar een mengsel van autoch- en allochtonen (en dat zijn dan weer voornamelijk Albanezen) wonen. Athene is de veiligste hoofdstad van de EU, maar in de wijk Larissa is de criminaliteit het hoogst. Dat komt vooral weer door etablissementen met namen als Club22, Dancing Fit en de Cocktail Bar. In de nabije omgeving van het metrostation stikt het verder van de cafťs en taverna's (gemiddelde maaltijd met voor- en hoofdgerecht en veel bier en wijn ongeveer 15 euro p.p.).

 

Akropolis 
In 480 v.C. werden de ArchaÔsche monumenten op de Akropolis verwoest door binnenvallende Perzen, waarmee de Grieken op dat moment in oorlog waren. Ongeveer een halve eeuw later, in de tweede helft van de 5de eeuw, werd de Akropolis heropgebouwd onder leiding van Perikles, de toenmalige staatsleider. In zijn geheel is de PericleÔsche Akropolis een uitstekend voorbeeld van de op dat moment populaire Klassieke stijl. Het meest bekende gebouw is ongetwijfeld het Parthenon, een Dorische tempel. Deze werd geflankeerd door de tempel van Athena Nike en het Erechtheion. De hoofdingang tot de Akropolis werd gevorm door de Propylaia, een monumentale marmeren poort in het westen. De Propylaia is de toegangspoort aan de westzijde van de Akropolis. De bouw ervan begon in 437 v. C. onder leiding van de architect Mnesikles, maar werd in 432 v. C. gestaakt door het uitbreken van de Peloponnesische oorlog. Het monument werd nooit voltooid. Omdat de Propylaia gebouwd is op oneffen terein op een wig-vormig stuk rots, werd het grondplan aan de onregelmatigheden aangepast. Het gebouw bestaat uit een centraal deel met een oost- en een westpoort en twee zijvleugels. De poorten bestonden elk uit een colonnade van zes Dorische zuilen. Tegenwoordig bevindt enkel de oostpoort zich in een redelijk goede staat. Deze lijkt op een Klassieke Dorische tempelgevel, alleen is er hier een opening tussen de derde en de vierde zuil.

Een centrale gang met aan weerszijden drie Ionische zuilen verdeelt het gebouw in twee. De westpoort werd geflankeerd door twee vleugels. De zuidvleugel was veel kleiner dan de noordvleugel. Deze laatste was versierd met verplaatsbare schilderijen op houten panelen.Uit literaire bronnen blijkt dat deze vleugel bekend stond als de Pinakotheke, de "Schilderijzaal". De Propylaia was volledig uit marmer opgetrokken met uitzondering van enkele details waarvoor donkerdere Eleusische kalksteen gebruikt werd.

AthenaNikeRechts van de Propylaia staat de kleine tempel van Athena Nike. In de Myceense tijd bevond zich op deze plaats een klein altaar. Later construeerde Peisistratos er een meer aanzienlijk altaar, maar dit werd vernietigd bij de inval van de Perzen in 480 v. C. De tempel van Athena Nike werd tussen 427 en 424 v. C. gebouwd onder leiding van de architect Kallikrates. Het is een Ionische tempel van het amphiprostyle-type met een rij van vier zuilen voor elk van zijn smalle zijden. Bovenaan rondom bevindt zich een gesculpteerde fries. Op de oostzijde staat een conferentie van de goden afgebeeld, terwijl op de andere drie zijden strijdscŤnes te zien zijn.

Tussen 410 en 407 v. C. werd een marmeren balustrade opgericht rond de rand van het bastion waarop de tempel stond. Deze balustrade werd versierd met een reliŽf met als onderwerp een feestelijke processie, waarvan de deelnemers gevleugelde Nikes (personificaties van overwinningen) waren.

Het Erechtheion is een Ionische tempel aan de noordkant van de Akropolis, tegenover het Parthenon. westzijdeVolgens de Griekse mythologie is het gebouwd op de exacte plaats waar Athena en Poseidon hun wedstrijd hielden om het bezit van Athene. In 421 v. C. werd begonnen met de bouw. Na een tijdelijk stilleggen van de werken van 414 tot 409 v. C. werd het Erechtheion voltooid in 406 v.C.Vermoedelijke was de architect Mnesikles, die voordien reeds de Propylaia ontworpen had.

Net zoals de Propylaia moest ook het Erechtheion oneffenheden in het terrein overwinnen. Het gebouw bestaat uit drie structurele eenheden , elk met hun eigen dak : de hoofdtempel, een prostasis aan de oostkant en de poort van de Karyatieden aan de zuidkant. De hoofdtempel bestond uit vier kamers. Wat hun exacte functie was weet men niet. De tempel zelf was opgedragen aan de twee belangrijkste goden van Attica, Athena en Poseidon- Erechtheus. karyatiden

In plaats van een westfaÁade heeft het Erechtheion twee poorten aan zijn flanken : een erg grote aan de noordzijde en een kleine aan de zuidzijde tegenover het Parthenon. Deze laatste is ook wel bekend als de Poort van de Karyatieden, zo genoemd naar de zes zuilen in de vorm van jonge vrouwen (korai). Naast de Karyatieden beperkte de sculpturale decoratie van het Erechtheion zich tot de fries, waarvan weinig overgebleven is. Op de basissen en kapitelen van de zuilen en op de plinten van deuropeningen en ramen was het ornamentele beeldhouwwerk echter heel delicaat en rijk.

 

Het Parthenon
Deze aan Athena opgedragen tempel werd tussen 447 en 438 v. C. gebouwd door de architecten Iktinos en Kallikrates, op de resten van een pre-PerikleÔsche tempel. Het wordt gepast beschouwd als het hoogtepunt van de Dorische architectuur. Binnenin stond een monumentaal beeld in goud en ivoor van de godin Athena. De naam 'Parthenon' verwijst naar de kamer waarin het beeld zich bevond. Het Parthenon heeft een exterieure colonnade van acht Dorische zuilen aan elk uiteinde en zeventien aan de zijkanten. De cella (het ommuurde deel van het gebouw) is wat kleiner dan gewoonlijk om ruimte te creŽren voor een tweede kamer die dienst deed als schatkamer van de tempel. Binnenin de hoge cella stond het enorme beeld van Athena, dat omringd werd door een twee verdiepen tellende Dorische colonnade. Aangezien er geen ramen waren, werd het gebouw voorzien van licht via de hoge deuropening en door olielampen. Onder supervisie van Phidias werd het Parthenon versierd met sculptuur. De metopen (rechthoekige panelen boven de zuilen) geven verschillende mythologische scŤnes weer : de Trojaanse oorlog, de strijd van de Atheners tegen de Amazones, de Lapithen tegen de Centauren en de goden tegen de reuzen. Op de fries boven de tempel wordt de PanathenaÔsche processie afgebeeld. Bij deze jaarlijkse viering begeleiden Atheense jongens en meisjes het nieuwe kleed voor het beeld van Athena van Eleusis naar de Akropolis.

 

oostpediment

 

De twee pedimenten van de tempel zijn versierd met mythologische scŤnes. Het oostelijke pediment, boven de hoofdingang, geeft de geboorte van Athena weer, terwijl op het westelijk pediment de strijd tussen Athena en Poseidon om Athene afgebeeld wordt. De sculptuur van de pedimenten is slechts fragmentair tot ons gekomen. Binnenin het Parthenon, in de cella, zou een enorm goud en ivoren (chryselephantine) beeld van Athena gestaan hebben. Het was vervaardigd door de beroemde beeldhouwer Phidias.

 

BEZIENSWAARDIGHEDEN

De Acropolis

met o.a de tempel Parthenon

Agora

prachtige ruines met de tempel Theseion

Het archeologisch museum

prachtige vondsten

Metropolis

prachtige kathedraal

Kasariani klooster

een de rijkste kloosters van Griekenland

Plaka/Monastiraki

gezellige buurt rond de Acropolis

Philopappou

2e eeuws monument

Academie van Athene

met de beelden van Apollo en Athene

Andronikos Kyristes

de toren van de wind

Lycavittos heuvel

het prachtige uitzicht op Athene en de Acropolis

Kaisariana klooster

11e eeuws klooster

Daphni klooster

2e eeuws klooster

Eleusis

een van de belangrijkste ruines

Marathon

met twee tempels bij Ramnous

Vravon

de tempel Artemis

Sounion

imponerende tempel Poseidon

 

 

Pireaus

 

Pireus (Pireas) is de havenplaats bij Athene en is vanuit het stadscentrum te bereiken met de metro vanaf Omonia, Monastiraki of Thission. Vanuit Pireus vertrekken veel scheepvaartverbindingen naar de Griekse Eilanden en ook verbindingen naar andere internationale havens, zoals AlexandriŽ, Haifa  en Limassol. Behalve de grote haven heeft Pireus ook een kleinere zeehaven. Dicht bij deze zeehaven is ook een archeologisch museum. Vanuit de haven Kantharos vertrekken alle grote schepen (o.a. de veerboten naar de Griekse eilanden). De haven Passalimani is de grote jachthaven. Tourkolimano of Microlimano is de kleine jachthaven. Vooral bij de laatste haven zijn veel restaurants.

 

 

Kreta

 

De oppervlakte van Kreta bedraagt ruim 8300 vierkante kilometer. 

Kreta ligt in het zuiden van de EgeÔsche Zee en vormt de grens met de Libische Zee. Het eiland is 260 km lang en de breedte varieert van 12 km (bij Lerapetra) tot 60 km (tussen Dion en Lithinon). Kreta is zeer bergachtig en van west naar oost zijn er drie gebergtes te onderscheiden. In het westen bevindt zich het Levkage gebergte (Witte Bergen), waarvan met 2450 m de Pahnes de hoogste top is. In het centrale deel van Kreta bevindt zich de Ide Oros of Pseloreites met de Psiloritis als hoogste berg (2450 m). In het oosten ligt de hoogvlakte van Lassithi waarvan de Dikti met 2150 m de hoogste berg is. De bergen bestaan grotendeels uit kalksteen (ons woord 'krijt' komt van kreta) en herbergen veel grotten en kloven. Er lopen verspreid over Kreta een aantal kleine riviertjes die een groot deel van het jaar droog staan. De kustlijn heeft een lengte van ruim 1000 km. De zuidkust van Kreta kenmerkt zich door de steile rotswanden. De noordkust is een stuk vlakker en aan deze zijde bevinden zich dan ook de meeste stranden. De weinige strandjes aan de zuidkust liggen meestal afgelegen in inhammen. De afstand tussen Kreta en het vaste land van Griekenland bedraagt ongeveer 100 km. Zo'n 300 km ten zuiden van Kreta ligt het Afrikaanse land LibiŽ. Het eiland Kreta is ontstaan door het over elkaar schuiven van Europese en Afrikaanse continentale platen op vergelijkbare wijze als waarop de Alpen en de Himalaya zijn ontstaan. Enkele tientallen miljoenen jaren geleden begon Afrika zich in de richting van Europa te bewegen en drukte de Afrikaanse schol op tegen de Europese schol. Op de grens daarvan ontstonden aan aantal eilanden, o.a Kreta, Kasos en Karpathos. Het Kreta van nu ontstond pas enkele miljoenen jaren geleden, in het Plioceen. Op de plaats van de huidige Middellandse Zee was Kreta een bergrug in een woestijnbassin. Toen de Straat van Gibraltar zich opende stroomde het water van de Atlantische Oceaan het bassin binnen en bleven er een aantal eilanden waaronder Kreta over. De Afrikaanse schol rukt nog steeds op en veroorzaakt regelmatig voor aardbevingen op Kreta en omstreken. De laatste grote aardbeving dateert van 1926. Het zeer bergachtige Kreta is een deel van de keten tussen de Dinarische Alpen in het zuidwesten van de Balkan en het Taurus-gebergte in Turkije. De oudste tekenen van beschaving op Kreta dateren uit ongeveer 6500 v. Chr. toen volkeren uit Klein-AziŽ zich naar het eiland begaven. Deze periode staat bekend als het Neolithicum en kwam ten einde in ongeveer 3000 v. Chr. Rond die tijd bloeide de MinoÔsche beschaving op. Deze bracht goede zeevaarders, handelaars en landbouwers voort. Omdat zij vrijwel de gehele oostelijk Middellandse Zee onder controle hadden en vrijwel geen vijanden hadden, konden zij zich ontwikkelen tot een bijzonder hoge beschaving. Knossos was vermoedelijk een belangrijk ceremoniŽel en politiek centrum. Aan deze MinoÔsche beschaving kwam rond 1400 v. Chr. een einde na een waarschijnlijk allesverwoestende aardbeving en vulkaanuitbarsting (Thera).

Rond 1000 v. Chr. trokken volken vanuit het Griekse vasteland naar Kreta en brak de Dorische tijd aan. De daaropvolgende 2500 jaar worden gekenmerkt door een aaneenschakeling van oorlogen. Achtereenvolgens vielen Romeinen, Arabieren, Byzantijnen, VenetiŽrs en Turken het eiland binnen. In mei 1941 landden Duitse parachutisten in het westen van Kreta in een poging het eiland over te nemen. Na een zware strijd tussen AustraliŽrs, Nieuw-Zeelanders en Grieken enerzijds en Duitsers anderzijds, viel Kreta uiteindelijk in handen van de Duitsers. Het eiland is opgedeeld van west naar oost in vier provincies; Chania, Rethymno, Heraklion en Lasithi. De noordkust is heuvelachtig, heeft vrij veel mooie zandstranden en diverse baaien. De zuidkust is afwisselender; grillige bergen lijken hier en daar bijna voorover te vallen, pardoes de zee in. In de bergen treffen we veel grotten aan, diepe ravijnen en spectaculaire kloven.

Op Kreta komt de kri-kri voor, een soort steenbok. Het zijn het beschermde dieren. Speciaal om deze dieren voor uitsterven te behoeden is het gebied rondom de Samaria-kloof tot Nationaal Park verklaard. Doordat de 610.000 inwoners van Kreta voor een groot gedeelte langs de noordkust wonen heeft er een ongelijke economische ontwikkeling plaatsgevonden op het eiland. 
De economie leunt voornamelijk op het toerisme en de landbouw. De veeteelt  omhelst eigenlijk alleen het houden van geiten en schapen ten behoeve van vlees en melk. Ondanks dat er nog nauwelijks vis zit in de EgeÔsche Zee door vervuiling, overbevissing en dynamietvissen in het verleden, neemt de visserij toch nog een vrij belangrijke inkomstenbron voor zijn rekening. Het wegennet in het Noorden is goed en een grote autoweg verbindt alle grote steden aan de noordkust. In het Zuiden is de infrastructuur stukken slechter, op een groot gedeelte ontbreekt een kustweg. De industrie op Kreta concentreert zich voornamelijk rond Heraklion en bestaat naast kunststofverwerkende industrie uit voedselindustrie. Die bestaat voornamelijk uit het verwerken van olijven (olie en zeep) en het verwerken van druiven tot rozijnen. Kreta heeft drie burgervliegvelden, waarvan er twee internationale luchthavens zijn, terwijl het kleinste (Sitia) een nationale luchthaven is voor vluchten naar het naburige Karpathos en Rhodos. De twee internationale luchthavens, Chania en Heraklion zijn van levensbelang voor het toerisme. Kreta heeft een echt Middellandse Zeeklimaat. Hete zomers en een mild voor -en najaar waarbij er maar af en toe wat regen valt.

 

Klimaat Kreta

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Dagtemp. C

14

14

16

20

24

26

28

28

26

24

20

16

Zonne uren

4

5

6

8

10

12

12

11

9

7

5

4

 

VVV-kantoor
Tourism directorate of the island of crete
Xanthoudidou 1
71 202 Heraklion
Tel : 0810228225 / 228203
Fax : 0810226020
 

 

Bezienswaardigheden
 

Knossos Het MinoÔsche paleis van Knossos dat ongeveer 5 km ten zuidoosten van Heraklion ligt is wellicht het bekendste, maar zeker niet het mooiste. In 1878 is Knossos ontdekt door Minos Kalokairinos en in 1900 verkocht hij het terrein aan de Engelsman A.J. Evans. Vrijwel direct begon Evans met het opgraven en restaureren van het paleis en dat ging door tot 1931. In die periode is vrijwel het hele paleis blootgelegd en zijn er veel vondsten gedaan. Aardewerk en vazen, maar ook de oudste weg van Europa, badkuipen en schoolbanken. Over de manier waarop Evans Knossos restaureerde zijn de meningen verdeeld - hij maakte veel gebruik van beton en staal - maar dankzij zijn inspanningen is er wel veel bekend geworden over de MinoÔsche beschaving. Na de Tweede Wereldoorlog is het onderzoek in het gebied van Knossos voortgezet en tegenwoordig is het opgegraven gebied ongeveer 22000 vierkante meter groot.

 

Festos Een minder bekende (en veel rustiger) opgraving is die van Festos en ligt in het zuiden van Kreta. Deze is kleiner dan Knossos en niet gerestaureerd of herbouwd. Omdat hij op een heuvel ligt is het uitzicht er fantastisch. Vlakbij de opgraving van Festos ligt de Romeinse nederzetting Gortys dat ooit een belangrijke vesting was, maar nu voornamelijk uit ruÔnes bestaat.

 

Samariakloof De Samariakloof is met 18 km de langste kloof van Europa en op sommige plaatsen zijn de wanden 500 m hoog. Ongeveer 14 miljoen jaar geleden is de kloof ontstaan doordat de rotsen spleten. Als gevolg van erosie werd de kloof steeds dieper. Sinds 1962 is het gebied van de Samariakloof uitgeroepen tot nationaal park omdat er bijzondere planten groeien en zeldzame dieren leven. In de kloof ligt het dorpje Samaria, dat sinds 1965 niet meer wordt bewoond. Vanaf half april tot eind september (afhankelijk van de gesteldheid van de natuur)is de kloof open en iedereen met een goede conditie kan in ongeveer 4 Š 6 uur de kloof doorlopen. Als men omlaag wil lopen begint de tocht in Omalos en eindigt in het plaatsje Agia Roumeli en vanaf daar varen er boten terug naar Chora Sfakia en Palaiochora. Wie omhoog wil lopen begint met de boot in omgekeerde volgorde. Op sommige plaatsen is de kloof slechts 4 meter breed en over de gehele lengte zijn drinkwaterbronnen te vinden.

 

Kloof van Agia Irini Iets ten westen van de Samariakloof ligt de kloof van Agia Irini. Deze kloof is ongeveer 7 km lang en in drie uur te doorlopen. Aan het begin van de kloof is er aan beide kanten uitzicht op de omliggende bergen. Het is er dicht begroeid met cypressen, dennen en allerlei kruiden en op sommige plaatsen zorgt deze begroeiing voor schaduw. Verderop wordt de kloof afwisselend smaller en breder en er zijn veel watervallen te vinden (afhankelijk van de tijd van het jaar). Na ongeveer anderhalf uur lopen wordt de kloof smaller en is de rivierbedding het enige pad en vooral in het voorjaar is de kans behoorlijk groot dat daar water is. Aan het einde van de kloof ligt het dorpje Sougia waar enkele taverna's te vinden zijn. Vanaf Sougia rijdt regelmatig een bus terug naar Chania.

 

Spinalonga Vlak voor de kust iets ten oosten van Kreta ligt in de Baai van Elounda het eiland Spinalonga met een lengte van ongeveer 500 meter en een breedte van 200 meter. Op de fundamenten van een Venetiaans fort uit 1579 werd een dorp gebouwd dat in het begin van de 20e eeuw werd bewoond door lepralijders. In die tijd werden, om te voorkomen dat de ziekte zich op Kreta en andere delen van Griekenland verder zou uitbreiden, de zieken naar het eiland verbannen. In de hoogtijdagen verbleven er zo'n 2000 patiŽnten op het eiland. Vanwege de isolatie is daar een zelfstandige leefgemeenschap ontstaan die tot halverwege de 20e eeuw in stand bleef. In 1957 werd de laatste leprapatiŽnt overgebracht naar een ziekenhuis en raakte het eiland onbewoond. Tegenwoordig is Spinalonga een toeristische trekpleister met een dubieus verleden waarnaar regelmatig boten vertrekken vanuit Agios Nikolaos en Elouda.

 

Meer van Kournas Een stukje ten zuidwesten van Rethymnon ligt het enige meer van het eiland; het Meer van Kournas. Dit is het enige zoetwater bassin op Kreta van enige betekenis en hier komen aparte planten en dieren voor. In het water leven veel schildpadden, vissen en ringslangen en rondom het meer leven veel vogels. Het meer leent zich uitstekend om in te zwemmen, snorkelen en waterfietsen.

 

Autotoertocht Kreta
Wij adviseren u om voor een paar dagen een auto te huren om de rest van het eiland in uw eigen tempo te kunnen verkennen. Dit kunt u voor vertrek nog bij Griekenland Vakantieland regelen. Klik hier. Ook bieden wij u, in samenwerking met onze partner Sunny Cars, enkele autotoertochten welke u kunnen helpen bij het verkennen van Kreta.  Klik hier voor de Sunny Cars autotoertocht op Kreta.