In iedere keuken zijn wel wat kruiden aanwezig, maar niet iedereen kent de gebruiksmogelijkheden. Om je wat op weg te helpen geeft deze site je een uitgebreide kruidenlijst met beschrijving van de kruiden en suggesties voor gebruik.




De receptenlijst is een goede start voor de (aankomende) liefhebber. Je vindt hier gerechten met kruiden, recepten voor kruidenazijn, marinades en sauzen.

 


 

 

Basilicum - Ocimum basilicum

 

Wetenswaardigheden over de plant
De wortels van Basilicum zijn terug te vinden in Azië en dit kruid is via de ontdekkingsreizigers en soldaten bij ons terechtgekomen, dit het eerst rondom de gebieden aan de Middellandse Zee. Reeds meer dan duizend jaar is dit kruid erg populair bij de Grieken en Italianen.
Dit kruid is éénjarig en behoort tot de familie van de lipbloemigen. Het verspreidt een typische geur die ons doet denken aan kruidnagel. Het wordt ongeveer 15 tot 30 cm groot en heeft heldergroene ovale bladeren. Het is gans het jaar door verkrijgbaar in grootwarenhuizen, groentewinkels, tuincentra. Het plantje geeft witte bloemen die op een aarvormige bloeiwijze staan, de bloemen bloeien in de zomer.

 

Gebruik in de keuken
In tomatengerechten is Basilicum een lekkernij, denken wij hier vooral aan tomatensaus, spaghetti, pizza en ook fijngesnipperd in onze tomatensla. In soepen geeft dit keukenkruid net dat ietsje meer smaak o.a. in venkelroomsoep , waar men na het pureren van de gekookte knolvenkel fijngesnipperde blaadjes Basilicum en een scheutje droge sherry toevoegt is dit kruid subliem -ook een weinig fijngesnipperde venkelblaadjes geven de soep kleur en smaak, deze soep smaakt vooral heerlijk in de zomer, zelfs koud opgediend (een scheutje room is toe te voegen naar smaak).
Kaas met toevoeging van Basilicum (feta, platte kaas, verse kaas) is overheerlijk. Verder is het gebruik van het “Koningskruid” (zoals de Grieken Basilicum noemen) in koekjes, kroketten, meelspijzen, in kruidenazijn een aan te raden smaakmaker.

ZEER BELANGRIJK: het kruid mag niet meekoken en wordt best vers verwerkt. Gedroogd verliest het veel aroma.
 

Geneeskrachtige eigenschappen
Zoals de meeste keukenkruiden heeft ook Basilicum geneeskrachtige eigenschappen. Het werkt opwekkend, krampwerend, hoestdempend. Is heilzaam voor onze spijsvertering en is ontstekingsremmend, zowel is verse vorm als gebruikt in thee.

 

Culinair

 

Basilicum Rucola Pesto

 

Ingredienten: 1,5 dl goede olijfolie, 3 kopjes basilicum, 1 kopje rucola,
1/2 kopje Pecorino Romano, 4 el pijnboompitten geroosterd, 2 teentjes knoflook gepeld, 1/2 tl citroenschil, 2 el lauw water

 

Bereiding
Doe 1 dl olijfolie met de volgende 6 ingredienten in een keukenmachine en maak het fijn. Kijk of er nog meer olie nodig is en voeg het water en eventueel meer olie toe. Breng op smaak met peper en zout. Bewaren in de koelkast met een laagje olie er op.

 

 

Tagliatelle met paddestoelen in basilicum roomsaus
(2 à 3 personen)

 

Ingredienten: 

Paddestoelenmix naar smaak, bijvoorbeeld:1 bak of 250 gram champignons (middel), 150 gram oesterzwammen, 1 plak schouderham ca. 100 gram, 2 sjalotjes gesnipperd, 1 teentje knoflook uitgeperst, 1 theelepel Italiaanse knoflookkruiden (euroma) of gewone gedroogde Italiaanse kruiden, vers gemalen peper, 1 zakje basilicumroom saus (Knorr finesse), 6 nestjes tagliatelle bicolore, olijfolie, 1 flinke scheut witte wijn (Chardonay)

 

Bereiden:

De paddestoelen niet te fijn snijden. Snij de middel grootte champignons in vieren (en de kleintjes door de helft) en de oesterzwammen in reepjes. De gesnipperde sjalotjes samen met de knoflook in wat olijfolie zachtjes iets laten kleuren. Dan de ham in kleine blokjes snijden en toevoegen. De champignons erbij doen en even laten uit zweten, daarna pas de oesterzwammen toevoegen. Bestrooien met vers gemalen zwarte peper en de Italiaanse kruiden. Afblussen met een flinke scheut witte Chardonay. Kook de tagliatelle volgens de verpakking, maar voeg bij het water een scheutje olijfolie toe tegen het plakken van de tagliatelle of andere pasta 's. Tijdens de kooktijd van de tagliatelle (ca. 10 minuten) de paddestoelen op een zacht vuur laten pruttelen. Intussen de tagliatelle afgieten en door de paddestoelen mengen. Dan de saus volgens het zakje klaar maken en deze toevoegen en nog even een paar minuutjes laten pruttelen. Serveren met een Italiaanse salade bijv. rucola met wat blokjes mozzarella, olijven en tomaat met een lichte dressing van wat extra vierge olijfolie, een eetlepel balsamico azijn en wat peper.

Het wijnadvies is een witte Chardonay de zelfde als die ik gebruik in het recept. De Wente Bross uit Californië verkrijgbaar bij Gall & Gall is een perfecte wijn bij dit smaakvolle recept.

 

 


 

 

Bieslook - Allium schoenoprasum

 

Wetenswaardigheden over de plant
Het is zomer, tijd dus voor vakantie, zon, zee, een fris ijsje, een terrasje, een gekoeld drankje, luchtige kledij en zeker niet te versmaden hierbij de heerlijke salades en rauwkostspecialiteiten waarin ons keukenkruid dat we nu bespreken een belangrijke rol kan spelen. Willen we even nader kennismaken? Bieslook is reeds eeuwenlang een populair en steeds terugkerend kruid, dit zowel in de keuken maar ook als vaste plant in onze borders. Dit keukenkruid was reeds bekend 3 eeuwen vóór Christus en dit meerbepaald in de Oosterse samenleving.

 

Gebruik in de keuken
Bieslook smaakt in nagenoeg elk gerecht, maar mag nooit meegekookt worden (smaakverlies). De pijpvormige blaadjes kunnen fijngesnipperd toegevoegd worden aan salades, soepen, dipsausjes, eiergerechten, ragout en ook in de befaamde kruidenboter op basis van look of bieslook, dit laatste zowel als smaakmaker maar ook als kleurgever, het oog wil immers ook wat. De bloemen kan men gebruiken als garnering maar men kan ze ook fijn snipperen in salades. Bieslook kan men invriezen, dit evenwel fijngesneden, gedroogd verliest het snel zijn aroma.

EEN VLUG KLAAR RECEPTJE?

 

Bieslookboter
 

Benodigdheden :
ongeveer 200 g melkerijboter
8 soeplepels fijngesneden bieslook
2 soeplepels citroensap
smaakmaker: zout, peper

 

Bereiding
Meng de boter (op kamertemperatuur) en het bieslook goed onder elkaar. Voeg het citroensap toe en breng op smaak met zout en peper. Laat de boter in de koelkast hard worden. Ze kan meerdere dagen bewaard worden. Bieslookboter is zeer lekker bij gebakken krielaardappelen, rood vlees, vis, gekookte groenten en bij gerechten op basis van eieren (omeletten). Zomertijd is barbequetijd: bij onze gepofte aardappeltjes een nootje bieslookboter en de hemel is nabij!

Geneeskrachtige eigenschappen
Bieslook werkt zacht laxerend, bevordert de eetlust en is vochtafdrijvend.. Het is bloedsuikerverlagend en hoestdempend. Bieslook is een rijke leverancier van vitamine C en bevat ook vitamine A en B. Misschien terloops nog even vermelden dat bieslook een uitstekend middel is tegen het meestal niet zo fraaie gevoel na een avondje teveel eten, drinken, feesten .... dus kortom de noodoplossing na een uit de hand gelopen drankfestijn (weg met de kater!!!). Gebruik dit keukenkruid met mate want een overdosis werkt slapeloosheid en rusteloosheid in de hand.

 


 

 

Bonenkruid - Satureja

 

Wetenswaardigheden over de plant
Bonenkruid is een alledaagse plant rondom de Zwarte Zee en ook in het gebied rond de Middellandse Zee. Dit keukenkruid was reeds ten tijde van de Romeinen zeer populair, dit weten we dankzij de geschriften van Virgilius die het volk aanmaande bonenkruid rondom bijenkorven te zaaien, dit kwam de smaak van de honing ten goede (zoeter en geuriger). Rond de 9de eeuw raakte het kruid bij ons bekend en vond men het terug in de kloostertuinen. In den beginne werd dit kruid gebruikt als middel tegen impotentie (de voorloper van Viagra?).
 

We kennen 2 soorten Bonenkruid:
*Satureja hortensis: éénjarig bonenkruid (fijne soort met lange smalle blaadjes), deze blaadjes hebben een naar peper neigende smaak en geuren aromatisch.
*Satureja montana: doorlevend bonenkruid (variant met een iets sterker aroma en donkerder blad)

Beide soorten bloeien van juni tot september en zijn geliefkoosde snoepjes voor bijen en zijn tevens neven van de basilicum die ook tot de familie van de lipbloemigen behoort.

Gebruik in de keuken
Het ietwat pikante bonenkruid maakt zwaar voedsel beter verteerbaar. Denken we hier vooral aan gerechten met als hoofdingrediënt de gewone tuinboon, erwten en andere peulgerechten, vandaar ook de naam bonenkruid. Het kruid kan helemaal alleen gebruikt worden als smaakmaker. Het kruid is vooral in zijn nopjes wanneer het meegekookt wordt, dit in tegenstelling tot de meeste andere kruiden, omdat het hierdoor ten volle zijn smaak en geur afgeeft. Keule zoals dit kruid in de volksmond genoemd wordt misstaat ook niet in een visgerecht (vette vis), bij varkensvlees ook in groetensalades kan men het er op wagen, dit echter in een zeer kleine hoeveelheid. Hou je niet van de sterke geur van groene kolen of spruitjes, kook dan gerust een blaadje bonenkruid mee, en weg is de geur!

Even een tussendoorgerechtje:
 

Struikboontjes met gerookt spek gesmoord in een bechamelsausje.


Kook de fijne boontjes gaar samen met een takje bonenkruid. Laat ze even uitlekken, wikkel ze vervolgens in het dun gesneden gerookte spek, dit in kleine bundeltjes, leg ze naast elkaar in een ovenschotel met de naad beneden, laat ze even uitbakken, maakt ondertussen een klassieke bechamelsaus, overgiet onze bundeltjes hiermee, laat even gratineren met wat geraspte kaas, strooi er wat fijngesnipperd bonenkruid overheen. Lekker met krielaardappeltjes!
Een gekoeld rosé wijntje maakt van dit gerecht een zomerse heerlijkheid.

Geneeskrachtige eigenschappen
Zoals hierboven reeds aangehaald is de sterkste kant van bonenkruid dat hij onze gerechten beter verteerbaar maakt, het voorkomt tevens gasvorming eigen aan peulgerechten. Het werkt ook ontstekingsremmend. Mensen die een maag- en darmsparend dieet volgen kunnen rustig wat bonenkruid in hun gerechten verwerken, ze zijn een ideale plaatsvervanger voor peper en zout en het spaart bovendien hun tere ingewanden!

 

 


 

 

Melissa officinalis - citroenmelisse

 

Wetenswaardigheden over de plant
Citroenmelisse is afkomstig uit het Zuiden van Europa. In Sardinië en Corsica groeit het in de vrije natuur.  2000 jaar geleden was het kruid al bekend bij de Grieken. Ze gebruikten het niet alleen als keukenkruid maar ook als medicinale plant.  Het kruid was vooral populair in de omgeving van hun bijenkorven, dit laatste om de nectar en de geur, na het uitzwermen vonden de bijen zo veel makkelijker hun weg terug, trouwens “melisse” betekent vrij vertaald in het Grieks “bij”. Via de Romeinen en de Arabieren kwam dit plantje naar onze streken.

Gebruik in de keuken
De bladeren worden vers geplukt, niet gekneusd ze zijn op hun best juist aan het begin van de bloei. Dan is het aroma optimaal zowel voor onmiddellijk gebruik maar ook om ze te drogen of om op azijn te steken.
De bladeren, vers gehakt, worden gebruikt in visgerechten (paling in het groen, …) , soepen , sauzen , omelet maar ook voor fruitsalades en bowls.
Ook bij de inmaak van haring, paling en rog kan men wat citroenmelisse toevoegen.
Het vormt ook de basis voor vele likeuren, zoals “Chartreuse” en “Eau de Carmes”. Ook als aftreksel in thee is citroenmelisse aangenaam.

RECEPTIDEE
 

Pladijs met citroenmelisse
Recepten in de oven klaargemaakt geven over het algemeen weinig afwas wat een voordeel van betekenis kan zijn. Volgend recept levert een overheerlijke ovenschotel.


Benodigdheden:
2 grote pladijzen
1 gehakte ui of sjalot
50 gr boter
olijfolie
1 citroen
1 lepel witte wijnazijn
1 glas witte wijn
beetje dille
peper en zout
6 takken citroenmelisse
3 dl room
1 komkommer

 

Bereiding

Smeer de ovenschotel in met de olijfolie, leg 4 takjes citroenmelisse in de schotel en leg daarbovenop de met peper en zout bestrooide pladijzen, doe er nog een geutje olijfolie bovenop en bak in een oven van ongeveer 180 °.
Ondertussen kan men de saus klaarmaken: laat de gehakte sjalot in een pan inkoken (tot ongeveer de helft) met de witte wijn en de wijnazijn. Hak de 2 overblijvende takjes citroenmelisse zéér fijn, doe deze bij de sjalot samen met de room, goed roeren en peper en zout naar smaak toevoegen. Laat enkele minuten trekken op een zacht vuur, klop er de boter door, een geut citroensap erbij en als laatste ingrediënt de in blokjes gesneden komkommer (vooraf geblancheerd in zout water).
Deze saus dient men best afzonderlijk op, vergeet deze niet te versieren met een takje dille.
Serveer het gerecht met rijst of jonge aardappel.
Tip: Perfect bij dit gerecht passend is gestoofde of gekookte spinazie(ongeveer 1kg).

 

Geneeskrachtige eigenschappen
Citroenmelisse is een prima hulpmiddel bij allerlei vervelende kwaaltjes. Stimulerend in kleine en kalmerend in grotere hoeveelheden. Enkele druppels “Eau de Carmes” op een klontje suiker kan hoofdpijn, buikkrampen of een moeilijke spijsvertering verlichten. Bij aromatherapie kan men het kruid aanwenden als hulpmiddel bij depressies, slapeloosheid en hartkloppingen. Vers blad toevoegen aan het badwater werkt ontspannend en kalmerend. Een kopje verse thee voor het slapengaan werkt ontspannend en komt onze nachtrust ten goede. Bij insectenbeten en zweren kunnen verse bladeren helpen. Bij te hoge concentraties moet men wel opletten voor allergische reacties.
De extracten worden ook gebruikt in anti-mug middelen en verdrijven ook motten.

 


 

 

 

Dille - Anethum graveolens

 

Wetenswaardigheden over de plant
Oorspronkelijk is dille afkomstig van het Midden-Oosten en Zuid-Europa. Als we terug gaan in de tijd was dit keukenkruid vooral gekend voor haar geneeskrachtige werking dit zowel bij de Egyptenaren, Joden, Grieken als bij de Romeinen. Men maakte gebruik van zowel de bladeren als van de zaden. Dille is vermoedelijk door monniken in de rest van Europa verspreid. Tijdens de middeleeuwen was Dille een kruid dat men gebruikte in de strijd tegen de heksen!
In de Scandinavische landen staat dille op nummer één samen met peterselie in de kruidenhitparade en is één van de grootste smaakmakers in hun gerechten, vooral bij visgerechten (Scandinaviër zijn viseters). De naam dille komt van het oud-Saksisch woord «Dilarm» wat vrij vertaald «in slaap wiegen» betekent. Dille behoort tot de familie van de schermbloemige waartoe ook wortels, selder en peterselie toe behoren. Het plantje heeft een holle, glimmende stengel waarop de bladeren, geveerd, breekbaar en draadachtig zijn; de groengele schermvormige bloemen zijn zeer geliefd bij fleuristen en schitteren in vele bloemstukken, ze ruiken ook goed, wel apart, dus kleur en geur verzekerd in onze huiskamer! De zaadjes verschijnen in de loop van de zomer op de plant die gebruikt worden in gerechten als in thee. Men vindt dit plantje ook in de vrije natuur terug waar het zich gemakkelijk laat verwilderen.

 

Gebruik in de keuken
Vers versnippert past het perfect in salades, sausen en soepen. Maar vooral is het de smaakmaker bij uitstek voor onze visgerechten. Kip, kalfvlees, maar ook kaas harmoniëren met dille. Het best kan men het blad oogsten vóór de bloei (aroma is dan het sterkst), dit voor vers te gebruiken maar ook om het te drogen. Drogen van dille gebeurt het best in een oven van 40 à 50°C of in een magnetronoven. De zaden moeten geoogst worden voor ze helemaal rijp zijn dit omdat ze snel uitvallen (ze worden gebruikt in donkere soepen zoals in ossestaartsoep, schildpadsoep). Zaden worden gebruikt in marinades en thee en er wordt ook op gekauwd als middel tegen slechte adem.

Tip: Indien dille gebruikt wordt om gerechten te versieren moet er op gelet worden dat het kruid niet gewassen wordt, dit om te vermijden dat het fijn bladig kruid aan elkaar kleeft.

Even een tussendoorgerechtje:


Gemarineerde en rauwe zalm met dille en appelvinaigrette
 

Benodigdheden: 100 gr. verse zalm, 100 gr. gerookte zalm, vinaigrette van ¼ ui, ¼ appel, 1 dl. appelsap, geutje olie, 1 koffielepel azijn, peper, zout, mespunt kerriepoeder, blaadjes sla, bussel dille.

 

Bereiding
· Snij de verse en gerookte zalm in fijne reepjes
· Maak een vinaigrette met fijngesneden dille en meng de 2 soorten zalm eronder
· Laat een half uurtje marineren
· Garneer een blaadje sla op de bordjes
· Doe het zalmmengsel in kleine vormpjes en stort ze uit op de sla
· Werk af met dille (garnituur)

Geneeskrachtige eigenschappen
Dille helpt bij overtollige darmgassen is hoestwerend en is rijk aan vitamine C, het helpt ook bij spijsverterings problemen. De zaden als thee gebruikt bevorderen een goede nachtrust, zijn dus anders gezegd slaapverwekkend. Ook bij borstvoeding is dit kruid goud waard (bevorderd de melkafscheiding).

 

 


 

 

 

Dragon - Artemisia dracunculus

 

Wetenswaardigheden over de plant
Dit uiterst populair keukenkruid is afkomstig uit Midden-Azië en Midden– en Oost-Europa en werd in de 13de eeuw door de Moren (Arabieren) tijdens hun veroveringstochten naar Spanje meegebracht, even later konden wij ook voluit genieten van dit uitzonderlijk lekker keukenkruid.
Dragon - in de volksmond ook “keizersla, drakenkruid of slangenkruid” genoemd - is een doorlevende plant die toch om enige bescherming vraagt in de winter.
Dracunculus, "draak", verwijst naar de grillige vorm van de wortelstokken. Slangekruid wijst vooral op de geneeskrachtige werking bij slangen– en insectenbeten.
Dragon met zijn weinig opvallende geelgroene bloempjes behoort tot de familie van de samengesteld bloemigen (Compositae) en kan 90 cm groot worden. Het behoort tevens tot hetzelfde geslacht als citroenkruid en de bittere alsem of absint.
Het kruid met zijn lijnvormige, gladde en blinkende bladeren heeft een gepeperde, zure anijssmaak die ons aangenaam verrast in vele gerechten.
De Franse dragon (Artemisia dracunculus), de meest gebruikte , wordt soms wel eens verward met zijn smaakloze Russische variant (Artemisia dracunculoides).

 

Twee overheerlijke receptideetjes:

 

Kip in dragonsaus
Meng 25 gr boter en 45 gr verse kruidenkaas met elkaar. Voeg peper en zout toe, hak een 6-tal takjes dragon fijn; roer alles goed onder elkaar. Dit mengsel kan men vervolgens onder het vel van de braadkip stoppen. De kip inwrijven met braadboter en gaar bakken in de oven.

Bearnaisesaus
3 gehakte sjalotten, 1dl dragonazijn, 4 peperbolletjes, een klein takje tijm en wat dragon langzaam laten inkoken. Ondertussen in een pan een klompje boter laten smelten, liefst in een bain-marie. Hou dit klaar. Voeg de gezeefde azijnmassa toe en meng het geheel met geklopt eigeel (2) onder voortdurend gelijkmatig roeren. Wanneer dit klaar is kan men nog wat versnipperde dragon toevoegen en er overheen strooien. Misschien niet zo’n makkelijk te bereiden sausje maar wel overheerlijk bij rund – of schapenbereidingen.

 

Geneeskrachtige eigenschappen
Dragon wekt de eetlust op en stimuleert de spijsvertering. Het kruid heeft een kalmerend effect bij maagkrampen en ook bij een hikaanval is het een redder in nood.
Dragon is vochtafdrijvend. In vroegere tijden werd het zelfs gebruikt tegen kiespijn (kauwen van dragonblaadjes), ook als thee voor het slapengaan kan dragon onze nachtrust bevorderen.
Bij een zoutloos dieet is dragon een aangenaam alternatief, gezien de pittige, zurige smaak.

Zoveel lof voor één keukenkruid, dragon vraagt gewoon om een culinair plaatsje op onze tafel, met Pasen in het verschiet vindt het kruid misschien een plaatsje in een of ander eiergerecht want: dragon en eieren staan borg voor een volmaakt huwelijk.

 

 


 

 

Hysop - Hysoppus officinalis

 

Wetenswaardigheden over hysop
Hysop, inheems in het Midden-Oosten en rond de landen van de Middellandse Zee, verspreidde zich wereldwijd ten tijde van de Romeinse kolonisatie.

De naam Hysop komt van het Hebreeuws “ezob” wat letterlijk “ heilig kruid” betekent.

 

Gebruik in de keuken
Hysop wordt (door de wat bittere smaak) in de keuken met mate gebruikt. De jonge stengeltoppen genomen vóór of tijdens de bloei geven het meeste aroma. Deze worden gebruikt in soepen, hutsepot, tomaten en marinades die deze een aparte smaak geven. Ook bij lamsvlees, varkensvlees, gevogelte en bij vette vis kan men Hysop gebruiken. De bloemen worden verwerkt in salades en in potpourri. Hysop mag meegekookt worden, men kan het ook invriezen of drogen (minder aromatisch).

Hysop  is één van de 130 kruiden in het gekende drankje “Chartreuse”.

 

Receptidee: 

 

Kip op Baskische wijze

 

Benodigdheden

 

een grote braadkip

enkele Spaanse pepers

5 uien

5 grote tomaten gepelde tomaten( in stukken gesneden)

enkele teentjes knoflook

glas droge, witte wijn

0lijfolie met hysop

1 bouquet garni (tijm, peterselie, laurier) aangevuld met een takje Hysop

peper en zout

 

Bereidingswijze:
Laat wat olie in een pan sudderen en doe er de fijngesneden pepers bij tot ze gaar zijn. Haal ze uit de pan en braadt de in stukken gesneden kip in de resterende olie, draai regelmatig om. Doe het gebraden vlees in een grotere braadpan en kruid met peper en zout. Giet er de wijn over en laat het geheel sudderen op een zacht vuur tot bijna gaar. Doe de in  schijfjes gesneden ui en de gepelde knoflook  in een pan en laat sudderen, voeg de pepers en de tomaten samen met de gemengde kruidenmix toe.

Als het groentemengsel romig is mag de kip erbij.

Laat alles nog 20 min doorsudderen.

Geserveerd met krielaardappelen of rijst en misschien  een heerlijk (Spaans)  wijntje proeven en ruiken we opnieuw  vakantie !!

 

Geneeskrachtige eigenschappen
Hysop is reinigend en zuiverend, ook bij verkoudheden met astmatische en bronchiale symptomen brengt Hysop (bladeren en bloemen) geserveerd als warme thee verlichting, dit vooral door de slijmoplossende eigenschappen, het is ook ideaal als gorgelmiddel bij keelontsteking.

Een zwakke maag of lastige darmen: Hysop kan verlichten, verder is het kruid ook wormafdrijvend

 

 


 

 

Kervel - Anthriscus cerefolium

 

Wetenswaardigheden over de plant
Hou je ook van anijs, dan ben ik er zeker van dat je de smaak van kervel zal waarderen. Niet voor niets is dit keukenkruid enorm populair, zowel in de Belgische maar ook in de vermaarde Franse keuken. Men kan er ook zoveel mee doen: warme sauzen, soepen, dipsausjes, schotels versieren, kervel past hier overal prima bij.
Deze inheemse plant is afkomstig van de landen rond de Middellandse zee en West–Azië en werd door de Romeinen naar het noorden meegebracht. Deze laatste gebruikten kervel vooral als geneesmiddel. In de middeleeuwen trof men dit kruid aan in onze kloostertuinen. Kervel werd in de christelijke ritus gebruikt voor het bereiden van de maaltijden tijdens de goede week, de zuiverende en reinigende eigenschappen speelden een symbolische rol tijdens deze prepaasvieringen. Kervel die een winterharde plant is en familie van peterselie en hierdoor tot de familie van de schermbloemigen behoort is een tweejarige plant maar wordt als éénjarig geteeld. Deze tot 70 cm hoge plant met samengestelde bladeren die onderaan zacht behaard aanvoelen geeft witte bloemen. Op het moment van de bloei verliest de plant zo goed als volledig zijn aroma.
 

Gebruik in de keuken
De malse, jonge blaadjes worden gebruikt in soepen, salades, sausen en in omelet, de stengels worden evenwel verwijderd. Gebruik steeds vers geplukte kervel deze nooit laten meekoken anders verliest hij zijn aroma. Dus alleen op het einde van de bereiding toevoegen! Gedroogde kervel heeft weinig of geen smaak. Kervel kan wel ingevroren worden en behoud zijn aromatische eigenschappen. In vissausen is de smaak van kervel subliem. Uw vlees – en visschotels gaan een perfect huwelijk aan met kervel, dit laatste hier wel als versiering, want zeg nu zelf: het oog wil ook wat!
Roomse kervelblaadjes kunnen om dezelfde manier verwerkt worden als de gewone. De peenachtige wortels van dit kruid kunnen evenwel als gekookte groente gegeten worden en afgewerkt met een botersausje staat men versteld hoe lekker die wel smaakt. Ook zijn de wortels rauw geraspt lekker wanneer men ze mengt in groene slaatjes al dan niet met Franse sladressing.
De grote zwarte zaden kan men in zijn geheel of geplet verwerken in appeltaart wat ook hier een uitzonderlijk aroma geeft.

EEN HEMELS RECEPTJE OP BASIS VAN KERVEL
 

Staartvis (Lotte) op basis van kervelroomsaus

 

Benodigdheden:
ongeveer 500 g staartvis (voor 2 pers)
viskruiden of visbouillonblokje
1 glas witte wijn
het wit van 3 jonge preien
1 minitomaatje en 1 worteltje
20 dl room
kervel naar smaak
peper en zout

 

Bereiding
Kook de staartvis samen met de viskruiden en een glaasje witte wijn. Verwijder de vis uit het kookvocht als hij gaar is. In dit vocht de fijngesneden prei, wortel en tomaat laten blancheren. Laat het kookvocht zoveel mogelijk inkoken en wanneer de groenten beetgaar zijn voegen we er de room aan toe, ev. binden met de vloeiende bloem. Neem nu de saus van het vuur en voeg er de fijngesneden kervel bij naar eigen smaak. Nog even bijkruiden met zout en peper van de molen. Dit gerecht is extra lekker met nieuwe aardappelen en kan men serveren met jonge worteltjes of zelfs met schelperwten. Ontkurken wij hierbij een wit wijntje of misschien zelfs een zomerse rosé (moet kunnen!), dan ben ik er zeker van dat de dag niet meer stuk kan. Smakelijk!

Geneeskrachtige eigenschappen
Kervel is al van in de oudheid bekend om zijn bloedzuiverende en urineafdrijvende eigenschappen. Heeft een heilzame werking op de luchtwegen, dit vooral bij ontstekingen op de bronchiën en bij astmatische problemen. Vers sap kan men gebruiken bij keelpijn. In de middeleeuwen werd kervel inwendig gebruikt bij leveraandoeningen, darmkolieken en uitwendig bij oogontstekingen en aambeien. Kervel is tevens een rijke leverancier van vitamine C en bevat veel koolhydraten.

 

 


 

 

Komkommerkruid - Borago officinalis

 

Wetenswaardigheden over de plant
Komkommerkruid of ook wel eens bernagie genoemd is een gekend keukenkruid afkomstig van de landen rond de Middellandse Zee en werd door de  eeuwen heen verspreid over gans Europa en Noord-Amerika. Bij de Grieken en de Romeinen stond dit kruid in hoog aanzien. De gekende Romeinse Plinius schreef over deze plant ”ego Borago Daudia semper” wat vrij vertaald “ik borago breng altijd moed” betekent. In de Middeleeuwen liet men de bladeren in wijn trekken, deze werd daarna gedronken om melancholische stemmingen te milderen en om letterlijk en figuurlijk moed in te drinken.

 

Gebruik in de keuken
Zowel de bladeren als de bloemen  worden in de keuken gebruikt.
De bladeren kunnen samen met koolbladeren (2 delen kool en 1 deel komkommerkruid) gekookt worden.
Ook kan men de zuivere blaadjes gebruiken en klaarmaken zoals spinazie. Gehakte bladeren worden op het einde van het kookproces zowel aan soep als aan hutsepot toegevoegd.
In salades en bij zachte kaas is komkommerkruid een delicatesse.
Door zijn licht zoute smaak is  het ook een vervanger en smaakmaker bij  zoutloos dieet.

Opgelet: komkommerkruid dient steeds vers gebruikt te worden.

De blauwe bloemen zijn zeer gewaardeerd in de moderne keuken en hebben een hoge decoratieve waarde. Alcoholische dranken op basis van jenever of gin  kan men versieren met enkele bloempjes (succes gegarandeerd). Ook in komkommersoep kan men zich aan enkele bloempjes wagen (origineel). Geglaceerd  als decoratie voor cake zijn ze pas helemaal speciaal !

Gedroogde bloemen worden gebruikt in potpourri . 

TIP voor de moestuin: komkommerkruid is een ideale metgezel voor tomaten en maakt hun smaak voller. Ook  pompoenen en aardbeien leven harmonieus samen met deze plant en komt hun smaak ten goede


Receptidee:

 

Komkommerkruid “RAITA”

 

Bestanddelen :

 

een handvol  verse blaadjes komkommerkruid

200 ml Griekse yoghurt( ook gewone is bruikbaar)

peper, paprikapoeder, zout

 

Bereiding:

Neem een handvol verse blaadjes en giet er kokend water over. Plet ze  fijn met een houten lepel en laat afkoelen. Na het afkoelen het vocht door een zeef gieten, daarna 4 eetlepels vocht door de Griekse yoghurt mengen.Hak nog wat blaadjes fijn en roer ze onder de Raita ( die men  kan afwerken en op smaak  brengen met wat peper, zout en paprikapoeder) .

Raita, een typisch Griekse yoghurtsalade,  wordt geserveerd bij gegrilde groenten en scherpe gerechten.

 

Geneeskrachtige eigenschappen
Oorspronkelijk was komkommerkruid een geneeskrachtige plant. Zowel aan de bladeren als aan de bloemen werden en worden geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Komkommerkruid is rijk aan mineralen en bevat een hoog gehalte kalium.

Hete thee werkt koortsverlagend en is ook goed als middel bij mond- en keelinfecties en bij verkoudheden.  Is ook bloedzuiverend.

Ook in de aromatherapie wordt de olie gewonnen uit het zaad aangewend tegen velerlei kwalen zoals: eczema, huidontstekingen en reumaklachten.

De plant helpt ook bij melancholie en zwaarmoedigheid.

EHBO recht uit onze tuin, zo kan men dit wonderkruid typeren en in de “komkommertijd” waar niets moet en alles kan, zal men de heilzame werking van het plantje zeker waarderen, ook als blikvanger in het aperitiefglas of  bij de salades zorgt komkommerkruid voor de nodige randanimatie: succes verzekerd!

 

Pagina 1     Pagina 2

Bron: Hofmeester