De eerste wereldoorlog duurde 4 jaar en begon in 1914. Het was een oorlog die nog nooit zo erg was geweest als alle andere oorlogen. Vele landen raakten bij deze oorlog betrokken. Hieronder zie je een kaartje van Europa, voordat de oorlog in 1914 uitbrak. Daaronder staan alle namen van de landen. Zoals je ziet, zag de landkaart er toen heel anders uit !

 

1= Ierland
2= Groot-BrittanniŽ
3= Noorwegen
4= Zweden
5= Nederland
6= BelgiŽ
7= Portugal
8= Spanje
9= Frankrijk
10=Duitsland
11=Zwitserland
12=ItaliŽ
13=Oostenrijk-Hongarije
14=Rusland
15=Montenegro
16=AlbaniŽ
17= ServiŽ
18=RoemeniŽ
19=Bulgarije
20=Griekenland
21=Spaans Marokko

22=Marokko

23=Algerije

24=TunesiŽ

25=LibiŽ

26=Egypte

27=Osmaanse Rijk

 

Als je de kaart goed bekijkt, zie je een aantal belangrijke verschillen:

 

Turkije bestond nog niet en was overheerst door het Osmaanse (of Ottomaanse) Rijk. Land 13 valt erg op, midden in Europa. Het was Oostenrijk-Hongarije. Het was een belangrijk land, maar de belangrijkste landen uit die tijd waren Engeland, Frankrijk, Duitsland en Rusland.

 

Na 1900 heerste er onrust in de Balkan. De Balkan is het gebied dat op het kaartje hierboven de landen 16 t/m 20 zijn. Dat kwam vooral doordat het Turkse Rijk (Osmaanse Rijk) steeds meer macht verloor. Oostenrijk-Hongarije en Rusland probeerden daar meer macht te krijgen. De Balkan wordt het zogenaamde 'kruitvat' van Europa genoemd, omdat er veel kans was dat het kruit (dus de onrust) daar in dat gebied zou "ontploffen". Het bleek erg moeilijk om de vrede te bewaren. In 1878 was er een grote vergadering in Wenen om de situatie te bespreken. Men was vooral bang voor het Russische Rijk, dat steeds meer gebied wist te veroveren en nu gevaarlijk dichtbij de Balkan kwam. Oostenrijk-Hongarije en Duitsland besloten elkaar te gaan helpen als het gevaarlijk zou worden. Deze 2 landen werden dus elkaars vrienden (bondgenoten). Intussen veroverde Rusland gebieden van het Osmaanse Rijk.

 

In 1908 viel Oostenrijk-Hongarije een land binnen en bezette het. Het land was BosniŽ-Hercegovina.
ServiŽ, Turkije en vooral Rusland reageerden heftig, maar Rusland durfde er niets tegen te doen, omdat zijn bondgenoten Frankrijk en Groot-BrittanniŽ er niets aan wilden doen.Vooral het land ServiŽ was erg ongerust. Misschien zouden zij hierna ook nog worden aangevallen ! De ServiŽrs zochten meteen steun bij het grote Rusland. Zij spraken met elkaar af dat Rusland altijd het kleine ServiŽ zou gaan helpen als het werd aangevallen door Oostenrijk-Hongarije

 

 

De Eerste Wereldoorlog begon pas toen de Oostenrijkse troonopvolger, Franz Ferdinand en zijn vrouw werden doodgeschoten in de stad Sarajevo, de hoofdstad van BosniŽ-Hercegovina. Een BosniŽr had het gedaan, maar ServiŽ kreeg de schuld, omdat er Servische plannen waren om meer gebieden in de Balkan te veroveren. Oostenrijk-Hongarije wachtte nog een maand en viel het kleine ServiŽ aan. Maar Rusland zou ServiŽ gaan helpen. De Eerste Wereldoorlog was nu (in 1914) begonnen ! Hiernaast zie je Franz Ferdinand samen met zijn vrouw, vlak voordat hij van dichtbij wordt doodgeschoten.

 

 

In de jaren voordat de oorlog uitbrak, hadden veel landen zich flink bewapend. Een oorlog was eigenlijk onvermijdelijk. Oostenrijk-Hongarije werd geholpen door Duitsland en ServiŽ kreeg eerst Rusland aan zijn kant en later ook Frankrijk. BelgiŽ en Nederland wilden "neutraal" blijven. Zij kozen geen partij. Maar gebieden van BelgiŽ werden toch door de Duitsers veroverd en nu begon ook Engeland mee te vechten tegen Duitsland.. Maar er zouden nog veel meer landen gaan vechten. Als je wilt weten welke landen elkaar de oorlog verklaarden, klik dan HIER Als je de wereldkaart wilt zien met alle landen erop, klik dan HIER

 

 

 

De soldaten aan het front maakten diepe kuilen en verstopten zich daar in. Zo waren ze veilig in de kuil en konden ze de vijand makkelijk zien aankomen. Overal waren deze gangen gegraven. Ze werden "loopgraven" genoemd. De loopgraven waren ongeveer 1,8 tot 2,5 m diep. Troepen die geen dienst hadden, leefden in schuilholen. Ook gebruikten de Duitsers gifgas. Het gas werd in de loopgraven gegooid en vele stikten van het gas of kregen andere vreselijke dingen. De loopgraven zorgden ervoor, dat de oorlog lang duurde

 

 

Hier zie je zo'n aanval. Er werd man tegen man gevochten. Overal klonk geschreeuw. Door de rook of het gifgas zag je nauwelijks wie er vlakbij je stond. Het was een angstaanjagende oorlog. Soms vielen er honderden doden en waren de beide landen geen meter verder gekomen in het gebied van de vijand.

 

 

Na zo'n verschrikkelijke veldslag kon men de doden gaan begraven. Je ziet dat men soms letterlijk "over de doden heen kon lopen" De grond is bezaaid met lijken

 

 

 

Hoe zat het eigenlijk met Nederland ? Waarom vocht Nederland niet mee ?

 

Nederland (en BelgiŽ) wilden eigenlijk niets te maken hebben met de oorlog. Dat kwam omdat Nederland en BelgiŽ er niet echt beter van zouden worden als ze WEL meededen. Bovendien verdiende Nederland veel aan de handel. Handel betekent dat je veel produkten van andere landen koopt en die weer doorverkoopt aan andere landen. Daardoor maak je winst. Nu nog verdient ons land nog steeds heel veel aan handelen met het buitenland. Als er oorlog is, wordt er veel minder gehandeld, omdat de landen in oorlog met elkaar zijn, of omdat het veel te gevaarlijk is om je produkten overzee te vervoeren. Nederland hoopte dat het gewoon kon blijven handelen met de andere landen, maar dat was natuurlijk niet zo...

 

Veel produkten kwamen niet meer ons land binnen, omdat het op zee veel te gevaarlijk was. En Nederland verdiende altijd veel aan Duitsland en Engeland, maar deze landen waren nu met elkaar in oorlog geraakt en handelden natuurlijk niet meer met elkaar ! Daardoor verdiende ons land steeds minder. Sommige spullen en produkten waren bijna niet meer te vinden. Die produkten werden "schaars", zoals aardappelen, vlees, boter, brood, zeep, kolen (gebruikte men om het de kachel te laten branden) en petroleum (is ook een brandstof). Omdat die produkten bijna niet meer te vinden waren, werden die spullen ook steeds duurder. De Nederlandse regering was bang dat alleen rijke mensen nog alles konden kopen en vond dit niet eerlijk. Daarom werden er "distributiebonnen" gemaakt. Een distributiebon is een soort bonnetje die je nodig had om een schaars produkt te kopen. Zo'n bon moest je dan inleveren en het produkt betalen. Zo had iedereen in Nederland eerlijk de kans om schaarse produkten te kopen.

 

 

In 1917 waren er 2 belangrijke gebeurtenissen :

 

Amerika ging meedoen aan de oorlog en ging West-Europa helpen. Amerika besloot mee te vechten, omdat Amerikaanse schepen vanaf 1915 steeds door Duitse schepen tot zinken werden gebracht of werden aangevallen.. In mei1915 torpedeerde een Duitse onderzeeŽr een Brits passagierschip, de Lusitania. Het schip zonk binnen twintig minuten voor de zuidkust van Ierland, waarbij 1198 passagiers omkwamen, waaronder 128 Amerikanen. Door dit incident (voorval) raakte de Verenigde Staten bijna betrokken bij de oorlog, twee jaar voor hun daadwerkelijke deelname
Rusland stopte met de oorlog, omdat er in het eigen land een opstand (een revolutie) was uitgebroken. Niet veel later werd het land "communistisch" en werd het land de Sovjet-Unie genoemd.

 

DE GEVOLGEN VAN DE OORLOG

 

In 1918 was de oorlog voorbij. er waren ca.(ongeveer) 10 miljoen doden en 20 miljoen gewonden, enorme verwoestingen in Vlaanderen en Noord-Frankrijk en grote gaten in de mannelijke bevolkingsopbouw. Sommige volken kregen een eigen staat, maar dat gold alleen voor de gebieden in de Balkan en niet voor de kolonies. Kleine volken kregen geen eigen staat. Oostenrijk-Hongarije verdween als ťťn land eind sept. 1918. Tsjechoslowakije werd op 28 okt. 1918 gevormd uit Bohemen, MoraviŽ en Slowakije. JoegoslaviŽ werd een dag later gevormd uit de koninkrijken ServiŽ en Montenegro, de voormalige Oostenrijkse gebieden Krain, KroatiŽ-SlavoniŽ, DalmatiŽ, BosniŽ-Hercegovina en Vojvodina. Op 1 nov. 1918 werd in Hongarije een zelfstandige regering gevormd. Op 12 nov. 1918 werd de eerste Oostenrijkse republiek uitgeroepen. (Een republiek is een land zonder koningshuis)

 

 

 

1. Ierland, 2. Gr-Britt, 3. Noorwegen, 4. Zweden, 5. Finland, 6. Estland, 7. Letland,
8. Litouwen, 9. O-Pruisen, 10. Polen, 11. Duitsland, 12. Nederland, 13.BelgiŽ
14. Frankrijk, 15. Portugal, 16. Spanje, 17. Zwitserland, 18. ItaliŽ, 19. Oostenrijk,

20. Tsjechoslowakije, 21. Hongarije, 22. JoegoslaviŽ, 23. AlbaniŽ, 24. Griekenland
25. Bulgarije, 26. RoemeniŽ, 27. Sovjet-Unie, 28. Turkije, 29. SyriŽ, 30. Irak, 31. ArabiŽ
32. TransjordaniŽ, 33. Palestina, 34. Egypte, 35. LibiŽ, 36. TunesiŽ, 37. Algerije
38. Marokko, 39. Fr-Marokko.

 

Wil je de 2 kaartjes van voor en van na de Eerste Wereldoorlog naast elkaar zien, klik dan hier. Je kunt dan beter de verschillen zien.

 

 

Hieronder staan de belangrijkste gevolgen van de oorlog nog eens op een rijtje :

1. De kaart van Europa was definitief veranderd. Landen waren kleiner geworden of nieuwe landen waren ontstaan.

2. Engeland en vooral Frankrijk hadden vele verliezen geleden. Hun rol als supermacht was aan het verdwijnen. Amerika werd een belangrijker land, met veel geld en macht.

3. In 1919 kwamen de belangrijkste landen bij elkaar in Parijs en maakten een plan. Dit plan werd "De vrede van Versailles" (spreek uit: verzaije) genoemd. Het betekende dat Duitsland miljarden moest terugbetalen aan Frankrijk, om de schade terug te betalen die Duitsland had aangericht.

4. In datzelfde jaar, in 1919 werd ook de Volkenbond opgericht door de Amerikaanse president Wilson. De Volkenbond was een grote samenwerking tussen heel veel landen. deze landen hadden afgesproken dat er nooit meer zo'n enorme oorlog mocht komen.