Wat is een tsunami?

 

 

 

De vernietigende werking van de zware aardbeving bij Sumatra lag niet zozeer in de kracht van de aardschok, maar in de vloedgolven die na de schok ontstonden in zee.

 

Deze zogenoemde tsunami's kunnen heel krachtig zijn, maar zo krachtig als de tsunami's van zaterdagnacht op 25 december, dat komt niet vaak voor. Ook het hoge aantal slachtoffers is uitzonderlijk. 
 


Vloedgolven worden veroorzaakt door vulkaanuitbarstingen of door aardschokken onder zee, ook wel zeebevingen genoemd. Zeebevingen ontstaan als de platen van de aardkorst plotseling dalen of stijgen. Deze aardplaten zijn voortdurend in beweging, maar normaal gaat dat heel langzaam, met enkele centimeters per jaar. 

Maar zaterdagnacht om 02.00 uur schoof de Oceanische Plaat voor de kust van Sumatra met een enorme schok onder de Continentale Plaat. Het gevolg was de zwaarste aardbeving in veertig jaar.

Torenhoog
Over een lengte van duizend kilometer veroorzaakte dat in de Indische Oceaan enorme vloedgolven. Deze tsunami's kunnen een snelheid bereiken van meer dan 800 kilometer. 

Als de vloedgolven de ondiepe kustwateren bereiken, neemt hun snelheid snel af. De verzamelde energie stuwt de golven op tot enorme hoogte. Golven die op open zee slechts enkele centimeters meten, kunnen wel dertig tot vijftig meter hoog worden, met alle gevolgen vandien voor de bewoners van kustgebieden. 

Er bestaat waarschuwingssysteem dat Tsunami's kan aankondigen. In de Indische Oceaan is dit kostbare systeem - bestaande uit sensoren op de zeebodem en in boeien, die gegevens doorgeven aan satelieten - echter niet geÔnstalleerd. Was dat wel het geval geweest, dan hadden volgens deskundigen duizenden levens kunnen worden gered. 

Het woord tsunami komt uit het Japans, en betekent 'havengolf'. De meest dodelijke tsunami dateert voor zover bekend uit 1775. Toen doodde een vloedgolf als gevolg van een zeebeving naar schatting 50.000 tot 100.000 mensen in Lissabon.

 


 

Een Tsunami veroorzaakt door een aardverschuiving

Grote onderzeese vulkaanuitbarstingen kunnen ook een Tsunami-golf opwekken. Evenals het inslaan van meteorieten op het oceaanoppervlak. Dit laatste komt echter maar zelden voor. Waarom richt een Tsunami-golf zoveel schade aan? Als gevolg van hun lengte hebben Tsunami-golven kenmerken van Ďondiep-water-golvení, Dit wil zeggen dat de snelheid van de golf gerelateerd is aan de diepte van de oceaan. Hoe dieper de oceaan hoe groter de snelheid en hoe ondieper de oceaan hoe langzamer de snelheid. Als een Tsunami in ondieper water terechtkomt verminderd dus de snelheid maar de golf zelf wordt hierdoor hoger. Vandaar dat een Tsunami golf, die op de open oceaan soms niet opgemerkt wordt, aan de kust uit kan groeien tot een zeer hoge en heftige golf die veel schade aan kan richten. Soms wordt een Tsunami verward met een plotseling opkomende vloedgolf. Dit is een onjuiste benadering want een Tsunami heeft in tegenstelling tot een vloedgolf niets te maken met de wisseling van de getijden. Als een Tsunami golf de kust bereikt verliest hij aan energie. Toch komt een Tsunami golf nog met veel geweld op de kust af. Het slaat soms stukken strand weg en vernietigt planten en bomen die aan de kust groeien. De hoogte van een Tsunami golf kan oplopen tot 30 meter.

 

 

De grootste ramp aller tijden 25-12-2004

 

 

       

 

 

 

 

Van 25 op 26 december werden verschillende landen in Zuidoost-AziŽ getroffen door een grote vloedgolf (tsunami) als gevolg van een zeebeving. Vele tienduizenden mensen kwamen daarbij om. Onder de slachtoffers zijn ook Nederlandse toeristen.

 

Ramp in AziŽ in beeld

 

Wat een zonovergoten tweede kerstdag op het strand had moeten zijn, draaide uit op een nachtmerrie. De enorme vloedgolven die volgden op een zeebeving, eisten tot nu toe in ieder geval 70.000 doden. Nog steeds zijn duizenden mensen vermist.

 

 

Rondom 300.000 doden

 

De cijfers over slachtoffers van de zeebeving van afgelopen zondag en de daarop volgende vloedgolven stijgen met het uur. Volgens het Rode Kruis zijn er zeker 100.000 doden gevallen. Vooral lichamen van ouderen en kinderen spoelen aan op de kusten van Zuidoost-AziŽ. De Wereldgezondheidsorganisatie denkt dat tot vijf miljoen mensen hun eerste levensbehoeften moeten missen.

 

 

 

 

 

Atjeh

 

De provincie Atjeh is de zwaarst getroffen regio. VN-coŲrdinator voor humanitaire hulp aan IndonesiŽ, Michael Elmquist, denkt dat daar alleen al het dodental zal oplopen tot 80.000. In de stad Meulaboh, die het dichtst bij het epicentrum van de zeebeving ligt, zijn mogelijk al 40.000 doden gevallen. In heel IndonesiŽ zijn ruim 36.000 lichamen geborgen.

 

 

 

                     


 

 

 

Sri Lanka en India

 

 

 

Op Sri Lanka vrezen overheidsfunctionarissen dat het dodental daar zal oplopen tot 30.000 mensen. India rekent ook op zeker 12.500 doden. Vooral de provincie Tamil Nadu en de Andaman- en Nicobareilanden aan de rand van de Golf van Bengalen zijn zwaar getroffen. Voorlopig zegt het land geen buitenlandse hulp nodig te hebben omdat het over Ďvoldoende hulpmiddelení beschikt.

  

 


 

Phuket

 

In Thailand zijn naast de lokale bevolking ook veel buitenlandse toeristen het slachtoffer geworden van de overstromingen. Volgens het Thaise ministerie voor Rampenbestrijding zijn 473 buitenlanders door de tsunami's omgekomen. Bijna 4100 mensen worden vermist, onder wie vermoedelijk veel buitenlanders. Onder de geÔdentificeerde doden zijn volgens het ministerie negen Nederlanders.
 

 

 

 

Leger

 

Het Indonesische leger is aangekomen in de zwaargetroffen stad Meulaboh. "Tot nu toe hebben we vandaag 3400 lichamen geborgen in Meulaboh. Zeker 80 procent van de gebouwen is verwoest", zei de minister van Veiligheid. De stad ligt 150 kilometer van het epicentrum van de beving. Lokale autoriteiten vrezen dat het dodental hier zal oplopen tot 10.000. Ook andere zwaar getroffen landen moeten de cijfers bijna per uur corrigeren. Op Sri Lanka zijn zeker 22.493 mensen omgekomen. Eerder gingen de autoriteiten in Colombo nog uit van ruim 18.000 doden. India gaat uit van minstens 12.419 doden. Vooral de provincie Tamil Nadu en de Andaman- en Nicobareilanden aan de rand van de Golf van Bengalen zijn zwaar getroffen.

 

 

Massagraven

  

 

 

 

De doden worden in de getroffen landen in massagraven gestopt uit angst voor het uitbreken van ziektes. Vervuild water vormt echter de grootste dreiging voor de uitbraak van epidemieŽn zoals tyfus, diarree en cholera. Ziekenhuizen in de regio zijn onvoldoende uitgerust of verwoest. Zo werden in Sri Lanka drie ziekenhuizen volledig van de kaart geveegd.

 

 

EpidemieŽn

 

 

 

 

 

David Nabarro van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwde dat door epidemieŽn het dodental nog wel kan verdubbelen. "Er is zeker een kans dat het aantal doden van overdraagbare ziektes even groot wordt als het aantal slachtoffers van de tsunami's", zei hij aldus de BBC.

 

 

 

Hulp

 

 

  

 

 

Een grote stroom hulp komt intussen op gang. Twee Amerikaanse oorlogsschepen met 15.000 militairen en hulpgoederen stomen op naar het rampgebied. Het land beloofde nog een 20 miljoen dollar extra noodhulp bovenop de eerder toegezegde 15 miljoen. Volgens de VN-coŲrdinator belast met rampenhulp, Jan Egeland, zijn er echter "enkele miljarden" nodig.

 

 

 

 

 

 

 

Engeland

  

 

Londen beloofde intussen ruim 21 miljoen euro aan noodhulp. De regering van AustraliŽ verhoogde haar financiŽle toezegging tot bijna 20 miljoen euro. De Verenigde Staten, Japan en India overwegen om een groep op te richten die de hulpverlening moet gaan coŲrdineren.

 

 

 

Negen Nederlanders

  

                                                                                                                         

In Thailand lijken vooral buitenlandse toeristen het slachtoffer te zijn van de overstromingen. Volgens het Thaise ministerie voor Rampenbestrijding zijn 473 buitenlanders door de tsunami's omgekomen. Bijna 4100 mensen worden vermist, onder wie veel vermoedelijk buitenlanders. Onder de geÔdentificeerde doden zijn volgens het ministerie negen Nederlanders.

 

 

 

 

 Dat zou het totale aantal Nederlandse slachtoffers in het getroffen gebied in AziŽ op tien brengen. Volgens de officiŽle telling van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag zijn er vier Nederlandse slachtoffers. Het Australische ministerie van Buitenlandse Zaken meldde dat een Nederlander die daar woont is omgekomen. Het is niet duidelijk of die bij de vier hoort die in Nederland worden gemeld.

  

 

 

RIJSWIJK - Behalve de plaatselijke bevolking zijn ook Nederlanders in Zuid-AziŽ slachtoffer geworden van vloedgolven na een zeebeving in de buurt van het Indonesische eiland Sumatra. In Thailand worden vijf Nederlandse toeristen vermist. Door de verwoestende tsunami's, zoals de vloedgolven heten, kwamen zondag vele duizenden mensen om. De schade is enorm.

 

 


 

De ANWB kreeg ongeveer dertig meldingen binnen van toeristen die in de problemen zijn geraakt. Reisorganisaties hebben nog geen duidelijk beeld van de situatie van Nederlanders in getroffen gebieden. De inventarisatie verloopt moeizaam, omdat de telefoonverbindingen slecht zijn en de nacht is ingevallen. Ook de overheid heeft grote moeite vast te stellen hoeveel mensen mogelijk slachtoffer zijn.

  

 

 

 

 

 

 

Het aantal doden en vermisten door de zeebeving op tweede kerstdag in AziŽ is tot boven de 290.000 gestegen. IndonesiŽ meldde woensdag meer slachtoffers in het zwaarst getroffen gebied, het noorden van het eiland Sumatra. Uit de jongste cijfers van het ministerie van Volksgezondheid blijkt dat 237.071 mensen stierven of vermoedelijk om het leven zijn gekomen. Bij deze laatste groep gaat het om 127.774 personen. Als zij over een jaar nog zijn vermist, dan worden zij dood verklaard. Het eveneens getroffen India wil binnen enkele dagen zijn 5640 vermisten officieel dood verklaren. 

   

 

 

 

Nederland

 

  

 

       

Het officiŽle aantal Nederlanders dat bij de tsunami in AziŽ is omgekomen, is verhoogd van dertien naar zeventien Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag heeft dat bekendgemaakt. Het ministerie doet geen mededelingen over de identiteit van het slachtoffer. Wel is bekend dat deze persoon in Thailand is omgekomen. Nog ongeveer 25 Nederlanders zijn vermist in het gebied in AziŽ waar op tweede kerstdag een vloedgolf voor dood en verderf zorgde. Verder zijn nog ongeveer vijf mensen, van wie alleen bekend is dat ze in de omgeving waren.

 

 

 

 

 

De beving had een kracht van 8.9 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag bij het Indonesische eiland Sumatra. Daar zijn bijna 2000 doden geteld. In Sri Lanka zijn zeker 3225 doden gevallen. De schade is overal enorm groot.

 



 

 

 

Toeristen


India meldt de dood van ruim 2000 mensen, in Thailand zijn 310 doden gevallen. Ook op de Thaise vakantie-eilanden zijn veel toeristen om het leven gekomen. Op de Maldiven is ongeveer tweederde deel van de hoofdstad Mal overstroomd door vloedgolven als gevolg van de zeebeving. Volgens een regeringswoordvoerder is de schade 'aanzienlijk'.

 

 

Surfers


Tientallen lichamen zijn aangespoeld voor de kust van de diverse populaire vakantiebestemmingen. Ook worden honderden duikers en surfers vermist. Hele dorpen zijn weggevaagd door de hoge vloedgolven.

 

 

 

 

Meldingen

 

De ANWB heeft veel telefoontjes gehad van Nederlandse toeristen die in de problemen zijn geraakt. Volgens een woordvoerder hebben Nederlanders gebeld, die op het dak van hun hotel staan te wachten tot ze worden gered. "Mensen staan op daken van hotels, zijn alle bagage kwijt en hebben geen onderkomen meer'', zegt de ANWB. De enorme aardbeving die  AziŽ trof, had grotere gevolgen dan voorzien. Volgens Amerikaanse wetenschappers is de aarde een fractie sneller gaan draaien. Hierdoor wiebelde onze planeet om zijn as, aldus The Independent donderdag. De Aarde wiebelde door kracht zeebeving AziŽ

 

 

 

                                                                                                                     

De wetenschappers van NASA denken dat door een verplaatsing van massa naar het centrum van de aarde, de planeet drie microseconden sneller om zijn as is gaan draaien. Dit zijn drie miljoensten van een seconde. Ook is de as waar de aarde om draait, verschoven met ongeveer 2,5 centimeter. Volgens de wetenschappers komt dit omdat bij de beving een enorme tektonische aardschol onder een andere is geschoven. Hierdoor werd het gewicht van de aarde compacter. De aarde gaat dan sneller draaien. De onderzoekers denken niet dat de veranderingen waarneembaar zijn met satellietsystemen, maar ze sluiten het niet uit

 

 

 

 

 

 

 

 

Veranderingen in de rotatie van de planeet komen geregeld voor. De polen van d aarde volgen een cirkel die wel tien meter kan uitwijken. Een afwijking van 2,5 centimeter heeft dus weinig effect, menen de wetenschappers. Wel kan de versnelling invloed op de tijd hebben. Als de aarde sneller gaat draaien, gaat de tijd ook sneller. Aan het einde van het jaar zou dan een soort schrikkelseconde moeten worden ingevoerd om dit verschil goed te maken.

 

 

 

 

Hoe worden mensen gewaarschuwd voor een Tsunami?

 

Omdat een Tsunami golf gevaarlijk kan zijn voor mensen die aan de kust leven zijn er speciale ĎTsunami Waarschuwings Systemení (TWS) in het leven geroepen. Deze posten hebben de functie om potentiŽle Tsunami-golven te signaleren en mensen te waarschuwen als er een Tsunami-golf op

 komst is.

 

 

 

 

 

 

De wederopbouw van AZIE zal jaren gaan duren.