Tsjechië

 

 

Tsjechië (officieel: Ceská Republika of kortweg: Cesko) is een republiek in Midden-Europa. Tsjechië heeft een oppervlakte van 78.864 km2, verdeeld over de streken Bohemen en Moravië. Tsjechië is daarmee ongeveer twee keer zo groot als Nederland.
Het land grenst aan geen enkele zee, de dichtstbijzijnde zeeën zijn de Oostzee in het noorden en de Adriatische Zee in het zuiden, beide op meer dan 300 kilometer afstand. Tsjechië grenst in het noordoosten aan Polen (658 km), in het oosten aan Slowakije (215 km), in het zuiden aan Oostenrijk (362 km) en in het westen en noordwesten aan Duitsland (646 km). Op veel plaatsen is sprake van vulkanische activiteit die zich voordoet in de vorm van warmwaterbronnen. Rond die plekken zijn de beroemde kuuroorden en badplaatsen ontstaan.

 

Landschap

 

Het Reuzengebergte in Oost-Bohemen, met vele wandelpaden

 

[foto: Tsjechisch verkeersbureau]

 

Tsjechië vertoont naar ouderdom als naar vorm zeer verschillende landschapsvormen. Het landschap wordt gekenmerkt door een opeenvolging van bekkenvormige laagvlaktes die door gebergtes van elkaar worden gescheiden. Deze landschappen zijn in drie hoofdgroepen te verdelen:

De bekkens en gebergten van het Boheemse massief.
Dit massief is een geplooid gebied dat de Boheemse laagvlakte in een wijde boog omsluit. Dit massief omvat in het noorden het Sudetengebergte met als hoogste top de Schneekoppe of Snežka (1603 meter) in het Reuzengebergte. Het Reuzengebergte is tevens een Nationaal Park en overwegend begroeid met naaldbomen. De bron van de rivier de Elbe (Labe) is ook te vinden in het Reuzengebergte.
Ten westen hiervan ligt het Ertsgebergte of Krušné hory (hoogste top Klínovec, 1603 meter), dat de noordwest- en noordgrens met Duitsland markeert en rijk is aan delfstoffen, o.a. bruinkool. Aan de voet hiervan ligt het vulkanische Duppauergebergte (Doupovské hory) met veel minerale bronnen, die de aanleiding zijn geweest tot het ontstaan van de Tsjechische kuuroorden. Richting zuidoosten ligt het Fichtelgebergte en het Boheemse Woud, gemiddeld ca. 1150 meter hoog met als hoogste top de Javor met 1330 meter.
De Boheemse laagvlakte bestaat in het zuiden uit het lage massief van Zuid-Bohemen en o.a. het Luschnitzer bekken. Door de Boheemse laagvlakte stromen een aantal rivieren, waarvan de Moldau (Vlava) de bekendste is. Ten noordwesten hiervan ligt het heuvellandschap van het Brdawoud (tot 850 meter hoog) en de heuvellandschappen van Noordwest-Bohemen. In het oosten wordt Bohemen van Moravië gescheiden door de Moravische hoogten (tot 660 meter hoog).
Aan de voet van Jizerské hory ligt het Boheems Paradijs (Cesky raj), een natuurgebied met grillige zandsteenrotsen. Vlak bij Praag ligt de Tsjechische Karst (Cesky kras), een gebied dat bekend is om zijn druipsteengrotten.

 



De Silezisch-Moravische corridor
Dit is een licht geaccidenteerd gebied tussen het Boheemse en het Moravische deel dat bestaat uit sedimenten en vulkanische gesteenten.
Moravië is over het algemeen betrekkelijk vlak met lage bergen en heuvels van het Boheems-Moravisch Hoogland in het westen.

De bekkens en gebergten van het jongere plooiingsgebergte in Moravië, deel uitmakend van het westelijk deel van de Karpaten. De landschappen van Moravië vallen samen met de Witte en Kleine Karpaten. De rivier de Morava loopt van het noorden naar het zuiden en mondt in de Donau uit. Door de rivier is een breed dal ontstaan.
Ten noorden van Brno ligt een bekend kalksteengebied met veel druipsteengrotten, onderaardse meertjes en rivieren, de Moravische Karst (Moravsky kras)

 

Rivieren en meren

 


De Boheems-Moravische hoogten, het Jeseníkygebergte en de Karpaten vormen een natuurlijke waterscheiding tussen de stroomgebieden van rivieren waarvan de loop aan de ene kant is gericht op de Noord- en de Oostzee en aan de andere kant op de Zwarte Zee. De Labe (Elbe), Vltava (Moldau), Sázava, Orlice, Jizera, Otava, Berounka en Ohre (Eger) voeren water uit het Boheemse bekken naar de Noordzee af. Het water van de Lužická Nisa (Neisse) en de Odra (Oder) stroomt naar de Oostzee. De Morava (March), Dyje, Svratka en de Jihlava monden uit in de Donau, die naar de Zwarte Zee stroomt. Tsjechië heeft niet zoveel natuurlijke meren; het zijn voornamelijk door morenes opgestuwde meren in de gebergten (Šumava). Het grootste kunstmatige meer is het Rožmberk-meer, gemaakt in 1590 en ca. 500 ha groot. De talloze, meest middeleeuwse kleine stuwmeertjes, rybník geheten, liggen voornamelijk in Zuid-Bohemen en beslaan samen een oppervlakte van 415 km2. Er zijn vele moderne stuwmeren, voornamelijk in de Vltava en het grootste stuwmeer is het Lipno-meer.

 

 

Temperatuur

Het klimaat van Tsjechië behoort tot het Midden-Europese type waarin het klimaat van west naar oost gaande een steeds sterker continentaal karakter krijgt. De gemiddelde temperatuur overdag bedraagt in Praag in de maand januari 9,5°C en in de maanden juni, juli en augustus respectievelijk 30,9, 32,7 en 31,8°C. Praag behoort daarmee tot een van de warmste en droogste plekken van Tsjechië (486 mm neerslag per jaar).
Ook andere steden en streken in de dalen van Bohemen hebben een laag neerslagcijfer. Weer andere gebieden in Bohemen hebben een onstabieler klimaat, dat wel wat lijkt op het Nederlandse klimaat. Het waait alleen wat minder hard en er valt veel meer sneeuw.
De gemiddelde temperatuur in geheel Tsjechië is in juli, de warmste maand, 18 tot 21°C. De koudste maand is januari met een gemiddelde van -5°C tot -11°C. In januari is in Praag de gemiddelde temperatuur overdag -0,9°C.
De neerslag varieert sterk per plaats, een gevolg van de geaccidenteerdheid van het land. In de drie zomermaanden valt de meeste neerslag. De droogste periode is van december tot en met februari met een gemiddelde neerslag van 190-200 mm. De droogste gebieden zijn Midden-Bohemen en Zuid-Moravië. De gemiddelde neerslag is in de dalen 450 tot 650 mm per jaar en in de bergen 1000 tot 2000 mm.
In Moravië hebben de laagvlaktes en dalen in het midden en zuiden een droger klimaat en is het gemiddeld warmer dan in Bohemen. De bergstreken in Moravië kennen een vrij instabiel, vochtig weertype met neerslaghoeveelheden tot 1550 mm per jaar.

 

 

Click for Prague, Czech Republic Forecast

 

 

 

Grensformaliteiten

Een internationale reispas is voor inwoners van de Europese Unie nog steeds nodig. Zorg er ook voor dat hij nog drie maanden geldig is. 
Hou rekening met de in- en uitvoerbeperkingen.  Bezoekers mogen slechts 2 liter wijn of sekt, 1 liter sterke drank en 250 sigaretten uitvoeren.  Er is geen limiet wat betreft het meebrengen van buitenlands geld, maar het is officieel verboden om meer dan 1.000 Tsjechische kronen het land uit te nemen.  Voor de uitvoer van waardevolle kunstvoorwerpen en antiek heeft u een speciale vergunning nodig, informeer hiervoor bij de autoriteiten (ministerie van cultuur) of bij de verkoper.

 

 

Geld

De munteenheid is de Tsjechische kroon (koruna, Kc)
1 kroon = 100 heller
Er zijn biljetten van 5000, 1000, 500, 200, 100, 50 en 20 kronen en muntstukken van 50, 20, 10, 5, 2 en 1 kroon en van 50, 20 en 10 heller.

De meeste kredietkaarten (VISA, Mastercard, Eurocard, Diners Club, American Express) worden in de grote steden aanvaard als betaalmiddel. Er zijn geldautomaten in de grote steden waar men met kredietkaarten (ook Eurochequekaarten) Tsjechische kronen uit de muur kan halen.
De wisselloketten in de officiële banken rekenen de minste commissie aan (2 - 3 %) bij het omzetten van westerse valuta naar Tsjechische kronen. De wisselkantoren die her en der in de steden, voornamelijk in Praag, te vinden zijn, afficheren koersen die ze uiteindelijk niet toepassen en rekenen daarbij een commissie aan van 5 tot 10 %. Ga daarom nooit voort op wat de uithangborden u beloven.
Het terug verkopen van Tsjechische kronen kan in de meeste Tsjechische banken mits voorlegging van een aankoopbewijs, maar is niet zozeer aan te raden omdat de verkoopkoersen van Tsjechische kronen vrij laag liggen.
Banken zijn geopend op werkdagen van 9 tot 16u30, sommige tot 15u30. De meeste wisselkantoren zijn 7 dagen op 7 geopend en 24 uren op 24. De meeste hotels beschikken ook over een wisselkantoor.

 

 

Posttarieven

Postkaarten naar België of Nederland : 9 Kc
Brieven naar België of Nederland : 9 Kc (luchtpost: 13 Kc)
De brievenbussen hebben een oranje kleur.

Postzegels zijn te koop in de postkantoren, in de meeste krantenkiosken en in sommige winkels waar men postkaarten verkoopt.
Het hoofdpostkantoor bevindt zich in Praag 1, Jindrisska 14. Het is 24/24 uren geopend voor allerlei postzaken.

 

 

Telefoneren

Landnummer van Tsjechië : 420
Openbare telefooncellen zijn meestal uitgerust met telefoonkaarttoestellen. Telefoonkaarten kan men kopen in grotere postkantoren, krantenkiosken, metrostations, hotels en sommige winkels.
Er zijn telefoonkaarten van 100 en 150 eenheden.
Lokale telefoongesprekken kosten 5 Kc per eenheid, een gesprek naar België of Nederland kost ongeveer 30 Kc per minuut in een telefooncel, maar tot 90 Kc per minuut vanop een hotelkamer.
Om naar België te telefoneren draait u : 00 32 - zonenummer zonder 0 en abonneenummer.
Om naar Nederland te telefoneren draait u : 00 31 - zonenummer zonder 0 en abonneenummer.

 

 

Taal

De Tsjechische taal heeft door de eeuwen heen zijn ups en downs gekend. In de 14de eeuw kende het Tsjechisch een bloeiperiode; de taal werd voor alle maatschappelijke doeleinden gebruikt behalve voor godsdienst (en zelfs daar kwam in de loop van de 15de eeuw verandering in onder invloed van Jan Hus en zijn aanhangers, die onder andere voor het gebruik van de nationale taal in plaats van het Latijn in de kerk pleitten).

 

Na de slag op Witte Berg (1620) kwam er een lange periode van stagnatie, toen het Tsjechisch door het Latijn en later door het Duits als literaire taal werd verdrongen en nog slechts op het platteland werd gesproken. 

De basis voor het huidige Tsjechisch werd uitgelegd tijdens de zg. Nationale wedergeboorte (vanaf eind 18de tot de 19de eeuw). Samensteller van de Tsjechische grammatica en tevens grondlegger van de slavistiek, Josef Dobrovský (1753-1829) vond "geen voorbeeld om te volgen" in het gesproken Tsjechisch van zijn tijd en baseerde zich daarom op het zg. Veleslavín-Tsjechisch, dat hij wel mooi vond. Veleslavín was echter een uitgever die in de 16de eeuw leefde (1546-1599), en de taal die Dobrovský als norm introduceerde, werd op dat moment dan ook door niemand meer gesproken. Deze kloof tussen geschreven en gesproken taal blijft tot nu toe gehandhaafd.

 

 

Nuttige adressen en telefoonnummers

 

 

Politie : 158 of 2121
Stedelijke politie Praag : 156
Ambulance : 155

Inlichtingen : 187
Belgische ambassade : Praag 1 , Valdstejnska 6, tel. 02/57.32.03.89
Nederlandse ambassade : Praag 6, Gotthardská 6/27, tel. 02/24.31.21.90

Apoteken waar men ook 's nachts terecht kan: Palackého 5 (Praha 1), Belgická 37 (Praha 2), Soukalova 3355 (Praha 4), Anny Drabíkové 534 (Praha 4), Štefánikova 6 (Smíchov, Praha 5), Malírská 1 (Praha 7), Heydukova 10 (Praha 8), Šrobárova 50 (Praha 10).
Dokters met nachtdienst: Palackého 5 (Praha 1), Sokolská 27 (Praha 2), Konevova 205 (Praha 3), Pacovská 31 (Praha 4), Roentgenova 2 (ziekenhuis Na Homolce, Praha 5), Kartouzská 6 (Praha 5), Pod Marjánkou 12 (Praha 6), Dukelských hrdinu 1 (Praha 7), Budínova 2 (ziekenhuis Bulovka, Praha 8), Sokolovská 304 (Praha 9), Nad Olšinami 4 (Praha 10).
Tandarts met nachtdienst:
Palackého 5 (Praha 1), Pacovská 31 (Praha 4)

 

 

Openbaar vervoer

 

 

laat geen voorwerpen op een bank, muurtje enz. liggen tijdens het maken van foto's!

Wees eveneens behoedzaam wanneer 's avonds en 's nachts onbekenden u op straat aanspreken en allerlei voorstellen doen. Het kunnen bedriegers en dieven zijn. 

 

Naast geuniformeerde politieagenten zijn er ook agenten in burger, meestal behorend tot de onderzoeksafdeling. Helaas zijn er groepjes valse agenten in burger actief, meestal zakkenrollers, die het natuurlijk op de toeristen hebben gemunt. Wij raden aan om in het geval van een controle door een agent in burger, deze (met opzet) niet te begrijpen en erop te staan naar een politiebureau te gaan waar de situatie dan opgehelderd dient te worden.  Het moge duidelijk zijn dat geen enkele agent het recht heeft om de inhoud van uw portefeuille te zien (of de hoeveelheid geld te controleren). Als u Tsjechië met de auto bezoekt, laat dan uw auto niet onbewaakt achter bij een wegrestaurant!

 

 

Een tram-, bus- of metroticket kost 12 Kc (met onbeperkte overstap binnen 60 min., of 90 min. 's avonds en in het weekend). Een dagticket kost 70 Kc, voor drie dagen kost een ticket 180 Kc.
Vervoerbewijzen zijn te koop in metrostations, krantenkiosken en hotels.
Er zijn drie metrolijnen (A, B en C), die met de kleuren groen, rood en geel worden aangegeven.
Trams en bussen rijden door heel Praag en verbinden de binnenstad met de buitenwijken.
Kinderen beneden de tien jaar en Tsjechische staatsburgers die ouder zijn dan 70 jaar, reizen gratis.

 

 

Rijden in Tsjechië

 

Voor het rijden op autosnelwegen heeft u in Tsjechië een autowegenvignet nodig.  Voor voertuigen tot 3,5 ton kost dit 100 - 200 - 800 kronen, tussen 3,5 en 12 ton betaalt men 400 - 1000 - 6.000 kronen en vrachtwagens en autobussen van meer dan 12 ton hebben een vignet van 300 - 800 - 2000 - 12.000 kronen nodig (prijzen per dag - 10 dagen - maand - jaar)
Het vignet moet in de rechterbovenhoek van de voorruit gekleefd worden.  Het autowegenvignet is te koop aan de grens, in postkantoren en in benzinestations.


Er geldt een algemeen alcoholverbod in Tsjechië voor bestuurders van voertuigen.  Het dragen van een veiligheidsgordel is verplicht.  Telefoneren in de auto zonder hands-free kit is verboden. De maximumsnelheid is max. 50 km/uur in de bebouwde kom, 90 km/uur op normale wegen en 130 km/uur op autosnelwegen en vierbaanswegen met middenberm. 

 

 

Klimaat

Tsjechië heeft een continentaal klimaat. De gemiddelde temperatuur in Praag is in de maand januari 9,5°C, in de maand juli 32,7°C. De grootste hoeveelheden neerslag vallen gedurende de zomermaanden.

 

 

Feestdagen

Officiële vrije dagen zijn :
1 januari : nieuwjaarsdag
Tweede paasdag
1 mei : dag van de arbeid
8 mei : bevrijdingsdag
5 juli : herdenkingsdag van de Slavische missionarissen
6 juli : sterfdag van Johannes Hus
28 oktober : nationale feestdag
24, 25, 26 december : kerstdagen

 

 

Openingstijden

 

Openingstijden winkels: op werkdagen van 9.00 tot 18.00 , op zaterdag tot 13.00, maar grote winkels en supermarkten zijn van maandag tot zaterdag van 9.00 tot 20.00 geopend en sommige zelfs op zondag.
Musea, bezienswaardigheden, burchten en kastelen zijn meestal 's maandags gesloten.

 

 

Souvenirs

Volgende voorwerpen kunnen een nuttig of typisch souvenir vormen : houten speelgoed en dekoratie, kristal, porselein, aardewerk, kerst- en paasversiering, halfedelstenen (Boheems granaat), grafiek, CD's (van Tsjechische makelij), alcohol (Becherovka, slivovice, bier, sekt en wijn), boeken, brilmonturen, muziekinstrumenten en muziekpartituren.

 

 

Aan te bevelen restaurants

U Orloje: Staromestske namesti. Zeer goed restaurant met terras tegenover de astronomische klok. Klokkenmuseum binnen.
U Cisaru : Loretanska. Typisch Tsjechisch restaurant met prachtig interieur en sfeervolle kelder.

 

 

Taxi's

Meermaals worden in de Tsjechische kranten de Praagse taxichauffeurs aangeklaagd.  De taxitarieven zijn evenwel door het stadsbestuur vastgelegd, maar worden zelden voor toeristen toegepast. Een goede raad: neem nooit een wachtende taxi in Praag! Hebt u echt een taxi nodig, stap dan een hotel of restaurant binnen en vraag er om een taxi te bestellen. Vraag dan de chauffeur, voor vertrek, naar de prijs en zeg hem dat je een ontvangstbewijs (stvrzenka) nodig hebt. Dan schakelt hij tenminste de teller in.

 


 

Parking

 

Het centrum van Praag is opgedeeld in parkeerzones (oranje, groen en blauw). In de oranje (max. 2 uur) en groene zone (max. 6 uur) mag men op straat parkeren mits de betaling van een vignet. In deze zones vindt men muntautomaten. De blauwe zone is voorbehouden voor de straatbewoners. U vindt parkeerplaatsen bij de metrostations aan de grote invalswegen :Station Opatov (C-lijn, Praha 4), Station Nové Butovice (B-lijn, Praha 5), Station Radlická (B-lijn, Praha 5), Station Zlicín (B-lijn, Praha 5), Station Skalka (A-lijn, Praha 10).
Voor personenauto's zijn er ook bewaakte parkeerplaatsen:
Wilsonova (Hoofdstation, Praha 1), V Celnici (Praha 1), Malostranské námestí (Praha 1), Na Florenci (bij het Masaryk treinstation, Praha 1), Tešnov (Praha 1), Škrétova (Praha 2)

 

 

Opgelet !!!

 

In vele musea, burchten en kastelen, restaurants  in het toeristisch centrum hanteert men twee tarieven: ééntje voor de Tsjechen en ééntje voor de (westerse) toeristen. Dat scheelt aanzienlijk in prijs. Is dat niet het geval, dan kan het gebeuren dat bij het totaalbedrag ca. 20% wordt gerekend (waarvoor men diverse verklaringen kan geven). Voor concerten en andere culturele activiteiten betaalt u als buitenlander meer dan het dubbele van de normale prijs.  De prijs voor de Tsjechen staat soms voluit in woorden (in het Tsjechisch) aan de kassa en buitenlanders kunnen deze tekst toch niet lezen. Tegen dit betreurenswaardig verschijnsel heeft men geen verhaal (de Tsjechische wetgeving terzake is dubbelzinnig en de politie staat hiertegenover onverschillig).

 

In Praag en andere grote toeristische centra is de plaag van diefstallen zeer groot.  Zakkenrollers opereren vrijwel altijd in een groepje van drie tot zes man.  De diefstal gebeurt meestal in de metro, tijdens het geduw en geharrewar bij het in- of uitstappen.  Wees steeds alert in de metro en ook op overvolle trams. Kijk echter ook goed uit op drukke plaatsen als het Wenceslasplein, het Oudestadsplein, De Karelsbrug, de Joodse wijk, in grootwarenhuizen enz.  Bent u het slachtoffer van een diefstal, meldt het dan bij het dichtstbijzijnde politiekantoor.

 

 

Voorzorgsmaatregelen:

 

Laat de reispas in de hotelkluis achter en houdt een kopie van de pagina met uw identiteitsgegevens bij u

gebruik een speciale gordel waarin u uw geld kunt wegbergen

draag hand- of schoudertas met de klep of de sluiting naar uw lichaam toe

sluit uw hand- of schoudertassen

laat geen voorwerpen op een bank, muurtje enz. liggen tijdens het maken van foto's!

Wees eveneens behoedzaam wanneer 's avonds en 's nachts onbekenden u op straat aanspreken en allerlei voorstellen doen. Het kunnen bedriegers en dieven zijn. Naast geuniformeerde politieagenten zijn er ook agenten in burger, meestal behorend tot de onderzoeksafdeling. Helaas zijn er groepjes valse agenten in burger actief, meestal zakkenrollers, die het natuurlijk op de toeristen hebben gemunt. Wij raden aan om in het geval van een controle door een agent in burger, deze (met opzet) niet te begrijpen en erop te staan naar een politiebureau te gaan waar de situatie dan opgehelderd dient te worden.  Het moge duidelijk zijn dat geen enkele agent het recht heeft om de inhoud van uw portefeuille te zien (of de hoeveelheid geld te controleren). Als u Tsjechië met de auto bezoekt, laat dan uw auto niet onbewaakt achter bij een wegrestaurant!