Gorilla (Gorilla gorilla)
Verspreiding: West- en Centraal-Afrika
Voedsel: bladeren, stengels, wortels, schors, vruchten
Leeftijd: 45 jaar in het wild; 50 jaar in dierentuinen
Gewicht: mannen ruim 200 kg; vrouwen 90 kg
Draagtijd: 9 maanden
Aantal kinderen: om de 2,5 4 jaar 1 jong

 

 

Hoe zien ze er uit?

Gorilla's behoren tot de mensapen. Net als de chimpansee, de bonobo en de orang-oetan. Hun uiterlijk en gedrag lijkt in sommige opzichten op dat van ons. Ze hebben bijvoorbeeld geen staart, kunnen rechtop staan, en ze besteden heel veel tijd aan de opvoeding van hun jongen. Het woord 'mensaap' is dus niet toevallig. Toch is het niet zo dat wij van deze apen afstammen! Volgens de meeste wetenschappers hebben we wl dezelfde voorouders. We zijn dus een soort neven en nichten van elkaar.
 


Macho-man
Een volwassen gorillaman kan wel 200 kilo wegen. Geen vetzak, maar allemaal spieren! De vrouwtjes wegen 'maar' ongeveer de helft, zo'n 90 kilo. De volwassen man heeft een grote 'helm' op zijn hoofd: een bobbel van allemaal spieren die bij de vrouwtjes lang niet zo groot is. Als een volwassen gorillaman rechtop staat, kan hij een lengte van twee meter bereiken. Als hij dan ook nog op zijn borst begint te roffelen, is het te begrijpen dat mensen vroeger erg bang waren voor gorilla's. Nu weten we dat dit allemaal maar bluf is. Een gorilla is namelijk een vredelievend dier dat helemaal niet op ruzie uit is!

 

 

Waar woon ik?

Er bestaan drie typen gorilla's. In dierentuinen zie je meestal de westelijke laaglandgorilla. De andere twee soorten zijn de oostelijke laaglandgorilla en de berggorilla. De westelijke laaglandgorilla heeft het minste haar, de berggorilla het langste haar en de oostelijke laaglandgorilla zit daartussenin. Mensen die veel naar gorilla's gekeken hebben herkennen de drie typen ook aan hun verschillende neuzen.

Alle gorilla's bewonen het tropische regenwoud. De oostelijke laaglandgorilla en de berggorilla leven aan de oostkant van Centraal-Afrika. De westelijke laaglandgorilla komt in landen langs de westkust van tropisch Afrika voor.
 


Filmsterren
Over de berggorilla's is het meeste bekend, omdat daar al veel onderzoek naar is verricht, vooral door Dian Fossey, een bekende onderzoekster. Er zijn al veel films over gorilla's gemaakt (bijvoorbeeld "Gorillas in the mist"), en die gaan meestal ook over berggorilla's. Veel mensen kennen de gorilla's dus uit films en ze vinden de gorilla's in dierentuinen daarom maar 'slecht in hun vacht zitten'. Ze weten dan niet dat dit normaal is voor de westelijke laaglandgorilla's.

 

 

Wat eet ik?

Gorilla's eten bladeren, stengels, wortels, schors en, als ze die kunnen vinden, vruchten. Omdat gorilla's zo zwaar zijn blijven ze het liefst op de grond. Hierdoor krijgen ze maar weinig rijpe vruchten te pakken. Die hangen meestal hoog in de bomen. Om al dat plantaardige voedsel goed te kunnen verteren hebben gorilla's een lang en ingewikkeld darmsysteem. Daarom hebben gezonde gorilla's altijd een dikke buik!

 

Mijn familie en ik

Gorilla's leven in groepen van 4 tot wel 30 dieren. En mannetje is de baas in de groep. De haren op zijn rug zijn zilvergrijs; hij wordt daarom ook wel 'zilverrug' genoemd. De grijze haren zijn bij gorillamannen een teken dat hij volwassen is; net als baardgroei bij de mensenmannen. De zilverrug leeft samen met een aantal vrouwtjes, zijn 'harem', en hij is meestal de vader van alle jongen in zijn groep.
 


Scheidsrechter
De zilverrug is erg belangrijk voor het dagelijkse leven van de harem. Hij is scheidsrechter bij ruzies en hij verdedigt zijn harem tegen bedreigingen van buitenaf. Als jonge dieren ruzie hebben, kiest hij meestal de kant van het jongste dier.
 

Snelle bouwvakkers
Iedere gorillagroep bewoont een groot gebied waar overal allerlei eetbare planten te vinden zijn. 's Ochtends zoeken ze een plek op waar veel te eten valt, en ze blijven daar dan ook om wat te spelen of te rusten. Later trekken ze weer een paar honderd meter verder. 's Nachts slapen gorilla's in nesten, die ze van takken en bladeren in de bomen maken. Zo'n nest ziet er een beetje uit als een groen ligbad. Volwassen gorilla's kunnen binnen enkele minuten een knus en stevig slaapnest bouwen. Jonge dieren slapen bij hun moeder in het nest.

 

 

Hout uit het bos
Gorilla's worden met uitsterven bedreigd. Van de berggorilla's leven er nog maar enkele honderden. De gorilla's worden vooral bedreigd door de vernietiging van hun leefgebied, het tropisch regenwoud. In Afrika neemt de bevolking snel toe en proberen arme mensen oerwoud in landbouwgrond te veranderen. Bovendien veroorzaakt de houthandel enorme schade door het kappen van bomen en het aanleggen van wegen om het gekapte hout te vervoeren. De bevolking gebruikt die wegen weer om het bos verder in te trekken en leeg te halen. Waar moeten ze anders hun kookvuurtjes mee stoken?
 


Vlees uit het bos
Mensen die in het oerwoud leven hebben vaak van de jacht geleefd. Ze schoten echter nooit mr dieren dan ze zelf nodig hadden. Deze traditionele jacht vormt geen bedreiging voor de dieren. De handel in 'bushmeat' vormt wl een grote bedreiging. 'Bushmeat' betekend letterlijk 'vlees uit het bos'. Het vlees van gorilla's, bonobo's, bosantilopen, en vele andere regenwoudbewoners wordt tegenwoordig in grote hoeveelheden in de Afrikaanse steden verkocht, als luxe-artikel.
 


Gorilla's in dierentuinen
Niet iedereen heeft genoeg geld om naar Afrika te gaan en daar de gorilla's te bekijken. Daarom zijn gorilla's in dierentuinen bijzonder populair. Want wie wil nou niet de grootste en stoerste van alle apen zien? Dierentuinen halen gorilla's al lang niet meer uit het wild. In 1988 is er in Europa een fokprogramma voor gorilla's gestart (EEP). Zo kunnen de dierentuinen hun gorillagroepen goed samenstellen, dieren met elkaar ruilen en gegevens uitwisselen.

 

 

Wist je dat

 gorilla's echte gronddieren zijn?
Wanneer de gorilla loopt, steunt hij op de knokkels van zijn vingers en zijn voetzolen.

alle leden van een gorillagroep soms op hun borst trommelen?
De borst-roffel van de gorilla's is heel bekend. Het is een onderdeel van de taal van gorilla's. Ze gebruiken het roffelen bij angst, woede en schrik, maar ook bij spel en als opschepperij en uitdaging.

 de grootste aap als heel kleine baby begint?
Als een gorilla geboren wordt, dan is hij nog heel klein: 1,5 2 kilo. Dat is duidelijk minder dan een mensenbaby. De vrouwtjes zijn met ongeveer 8 jaar volwassen, de mannetjes pas met 15 jaar.

de Europese dierentuinen actie tegen de handel in bushmeat voeren?
In 2001 zijn handtekeningen verzameld van bezoekers die iets tegen het bushmeat-probleem willen ondernemen. Er werd een petitie van bijna 2 miljoen handtekeningen overhandigd aan het Europese parlement in Brussel! Natuurlijk blijft dit vreselijke onderwerp onze aandacht houden.

 

 

Fotogalerij